پایش پوشش گیاهی مراتع نیمه‌استپی در شمال شرق ایران

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

3 مربی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

4 کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

5 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

6 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

7 علوم مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

8 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

9 کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

doi
10.22092/ijrdr.2011.102122
چکیده

‏اند که علاوه بر موارد ذکر شده، در خصوص اهمیت مراتع می‏توان ویژگی­های بسیارِ دیگری را برشمرد که مدیریت اصولی این اراضی را ضروری می‏سازد. بر همین اساس و در راستای طرح ملی ارزیابی مراتعِ  مناطق مختلف آب و هوایی کشور سایت‌های آسلمه، توکل باغ و ترنو شاه­جهان در شمال شرق ایران بر مبنای پوشش گیاهی آن که معرف بخشی از پوشش گیاهی مناطق کوهستانی شمال خراسان می‌باشد، انتخاب شدند. در طول دوره چهار سال (1386-1383) از پوشش تاجی، تراکم و تولید گیاهان منطقه در شش ترانسکت خطی و در هر ترانسکت شصت پلات1*1 متر آماربرداری انجام گردید. متوسط تاج پوشش گیاهی سایت­ها نیز  به­ترتیب 94/69 درصد، 38/41 درصد و 44/48 درصد طی دوره برداشت بود و شامل گندمیان دائمی، بوته­ایها، شبه گندمیان، پهن­برگان دائمی و یکساله‌ها می‌باشد. متوسط تولید سالیانه مرتع  این سایت­ها نیز به­ترتیب 654، 356 و 506 کیلوگرم در هکتار بدست آمد که در ماه آخر بهار و ماه اول تابستان در زمان ییلاق مورد استفاده دام قرار می‌گیرد. در منطقه آسلمه به لحاظ اینکه آب شرب دام (چشمه) وجود ندارد، چرا کمتر انجام می­شود و از پوشش گیاهی خوبی برخوردار است، در حالی که در سایت توکل باغ به لحاظ نزدیکی با روستا زمان چرا طولانی می‌باشد. همچنین در دو سایت توکل باغ و ترنو شاه جهان چرای پیش از موعد و زیاد نیز انجام می­گردد که موجب کاهش تولید مراتع شده‌است.