ارزیابی شاخص تداخل وسیله نقلیه با موتورسیکلت بر اساس سرعت کاربران در تقاطعات شهری

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد‌، گروه راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه راه و ترابری‌، دانشکده عمران، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2023.366710.3094
چکیده

بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی ایران در سال1398 حدود17000 نفر در تصادفات رانندگی در ایران جان باخته‌اند، که از این میان حدود 3300 نفر متعلق به سرنشینان موتورسیکلت‌ها بوده‌است. همچنین تقاطعات در سرتاسر دنیا سهم عمده‌ای از تصادفات را شامل میشوند. بنابراین باتوجه به افزایش استفاده از موتورسیکلت‌ها در دنیا و ایمنی کمتر آنان نسبت به سایر وسایل‌نقلیه، بررسی تاثیر متغیرها و عوامل مختلف بر ایمنی موتورسیکلت‌سواران در تقاطعات حائز اهمیت است. در بین متغیرها، سرعت کاربران به دلیل رابطه مستقیم با شدت آسیب‌های ناشی از تصادفات اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از روش‌های ارزیابی وضعیت ایمنی کاربران راه، استفاده از شاخص‌های تداخل ترافیکی است. در این پژوهش که به روش تحلیل ویدئویی انجام شد، 304 تداخل بین وسایل‌نقلیه و موتورسیکلت‌ها در تقاطعات شهر قم بررسی شدند. سپس تلاش شد تا تاثیر سرعت حرکت کاربران راه در ایمنی موتورسیکلت سواران در تداخل با وسایل‌نقلیه در تقاطعات شهری، بر اساس شاخص‌های تداخلی TTC و PET با استفاده از تحلیل‌های ANOVA یکطرفه، بررسی شوند. به این منظور، شاخص‌های تداخلی در دو حالت بحرانی یا غیر بحرانی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که سرعت وسایل‌نقلیه به شکل معناداری بر بحرانی شدن وضعیت یک تداخل موثر است به شکلی که سرعت وسایل‌نقلیه در حالات بحرانی شاخصهای TTC و PET به ترتیب 13 و 25 درصد نسبت به حالت غیربحرانی این شاخص‌ها بیشتر بودند، در حالی که سرعت موتورسیکلت‌ها تغییر معناداری در حالات بحرانی نشان نداد. این نشان میدهد که در بین سرعت انواع کاربران راه در تداخلات مورد بررسی، عامل اصلی قرارگرفتن یک تداخل در وضعیت بحرانی و درنتیجه تصادفات احتمالی بین وسایل‌نقلیه و موتورسیکلت‌ها در تقاطعات، افزایش سرعت وسایل‌نقلیه است. بنابرین اقدامات ایمنی مناسب جهت کاهش سرعت این وسایل در تقاطعات مانند سیستم‌های تطبیق هوشمند سرعت (ISA) یا اقدامات زیر ساختی مانند بکارگیری علائم بصری یا سرعت گیر‌ها اولویت دارد.