بازخوانی لوازم انسان‌شناختی نظریۀ اعتباریات علامه طباطبایی در پرتو انسان شناسی پراگماتیک کانت

نویسندگان

1 پژوهشگر، پژوهشکده کوثر، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

doi
10.28211685/CIR.2407.1149.2.8.1
چکیده

نظریۀ ادراکات اعتباری علامه طباطبایی اگرچه در فضای بحث معرفت‌شناختی مطرح شده است اما لوازمی در خود دارد که متناسب با آن می‌توان از یک نگاه خاص به انسان و به تبع آن استنباط یک انسا‌ن‌شناسی فلسفی و عملی و در شکل خاص خود، یک انسان‌شناسی تجربی و پراگماتیک صحبت کرد. اهمیت این لوازم برآمده از نظریۀ ادراکات اعتباری وقتی روشن می‌شود که آن را با مباحث کانت در باب انسان‌شناسی پراگماتیک و چهار استعداد مهم انسان در آن که شامل استعداد حیوانیت، فنی، عملی و اخلاقی می‌شود، تطبیق داد و از خلال چنین مقایسه‌ای یک بازخوانی از نگاه انسان‌شناسانۀ علامه طباطبایی بنا بر لوازم و امکاناتی که نظریۀ ادارکات اعتباری دارد، انجام گیرد. بنابراین در پژوهش حاضر در ذیل ارائۀ تبیینی از آموزه‌های انسان‌شناسی پراگماتیک کانت، به جست‌وجو و استخراج و استنباط مؤلفه‌های آن در مباحث انسان‌شناسانۀ نظریۀ ادراکات اعتباری علامه طباطبایی می پردازیم و بدین ترتیب راه برای بازخوانی نظریه انسان شناسی عملی ، پسینی و تجربی علامه بر مبنای ادراکات اعتباری فراهم می شود.