فقر، کودکی و جنسیت: تجربه کودکانه فقر از نگاه دختران و پسران

نویسندگان

1 عضو هیات علمی

2 گروه آموزشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، دانشجوی دکتری

doi
10.22054/qjsd.2021.59914.2152
چکیده

هرچند فقر پدیدهای عام است اما هیچ گروهی به اندازه کودکان از آثار منفی فقر رنج نمی‌برد. پرسش اصلی مقاله این است که آیا تجربه فقر در دختران و پسران متفاوت است؟ در این مقاله از روش قوم نگاری برای گردآوری اطلاعات از ۳۰ کودک(۱۶ دختر و ۱۴ پسر) ۱۰ تا ۱۷ ساله که زندگی توامان با فقر را تجربه کرده‌اند، استفاده و تجزیه‌ی و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی عرفی انجام شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد کودکان فقر را در سه بعد محرومیت مادی، محرومیت اجتماعی و محرومیت عاطفی درک می‌کنند و دختران و پسران هم‌زمان تجربه‌‌های مشابه و متفاوتی از ابعاد فقر دارند. درحالی‌که محرومیت مادی به‌طور یکسان و مشابه در دختران و پسران تجربه می‌شود، محرومیت اجتماعی و ارتباطات اجتماعی دختران نسبت به پسران محدودتر است. در بعد محرومیت عاطفی دختران و پسران در مقوله ناامیدی از آینده و مشکلات جسمی و عصبانیت درک و تجربه مشابه داشته‌اند. نگرانی برای والدین و خواهران و براداران کوچکتر و پناه بردن به تنهایی، از سوی دختران درک شده‌است. بدین ترتیب بیشترین شباهت در درک و تجربه محرومیت اقتصادی و بیشترین تفاوت در درک و تجربه محرومیت اجتماعی در بین دختران و پسران دیده میشود. تقسیم جنسیتی دسترسی به فضا در این باره بسیار موثر است.

کلیدواژه‌ها