ارزیابی اثر عوامل اقلیمی بر پوشش گیاهی منطقه زاگرس با استفاده از اطلاعات رقومی ماهواره‌ای

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و سنجش از دور، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت معلم تهران

3 دانشجوی دکترای اقلیم‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس

4 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت معلم تهران

doi
10.22092/ijrdr.2011.102011
چکیده

هدف این تحقیق ارزیابی اثر عوامل اقلیمی بر پوشش گیاهی در مراتع زاگرس با شاخص NDVI حاصل از سنجنده AVHRR و داده­های هواشناسی می­باشد. منطقه مطالعه­شده مراتع با تراکم­های 75-51، 50-26 و 25-10 درصد زاگرس می­باشد. زمان مطالعه تصاویر ماهواره­ای از ژانویه تا اکتبر 2006 و عوامل اقلیمی از سپتامبر 2005 تا اکتبر 2006 بود. هفت متغیر اقلیمی ماهانه (بارش، دما و رطوبت نسبی (حداکثر، میانگین و حداقل)) بر NDVI ماهانه مطالعه شد. پهنه­بندی با روش زمین­آمار و بررسی عوامل اقلیمی بر تغییرات پوشش گیاهی با رگرسیون چندمتغیره انجام شد. نتایج نشان می­دهد که روش کوکریجینگ برای پهنه­بندی بهتر می­باشد و تنها در دمای میانگین، روش وزن­دهی عکس فاصله ارزیابی بهتری دارد. بدین ترتیب، پوشش گیاهی به بارش 2 ماه قبل و به دما و رطوبت نسبی 1 ماه قبل پاسخ می­دهد. نتایج رگرسیونی، نشان­دهنده همبستگی بیشتر در مراتع با تراکم 75-51 درصد می­باشد، اما در مجموع مقدار همبستگی در مراتع با تراکم 25-10 درصد پایین است که ­ناشی از ارتفاع کم از سطح دریا، اثر پس­زمینه خاک و حواشی سطوح کشاورزی می‌باشد. همچنین ارتفاع کم در مراتع با تراکم 25-10 درصد عامل افزایش دما و انتقال شروع سبزینگی به اسفندماه (مارس) بوده است، در حالی­که در مراتع با تراکم 75-51 درصد، شروع سبزینگی در اردیبهشت­ماه (می) می­باشد. بنابراین بیشترین مقدار R2 در مراتع متراکم 6478/0 مربوط به اردیبهشت­ماه (می) و کمترین در مراتع کم تراکم، به مقدار 136/0 در مردادماه (اوت) می­باشد.