آشکارسازی تغییرات پوشش گیاهی در طول فصل چرا با استفاده از داده‌های چندزمانه سنجنده IRS-WiFS در منطقه سمیرم

نویسندگان

1 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 کارشناس ارشد مرتع‌داری، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 نویسنده مسئول، عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان

doi
10.22092/ijrdr.2011.102050
چکیده

پوشش­‌های گیاهی در طی سالیان دراز تحت تأثیر عوامل اقلیمی، خاکی، موجودات زنده تکامل پیدا نموده­اند. در گذشته بدون دخالت انسان تعادل بین دام و مرتع موجب حفظ منابع گیا­هی شده ولی به تدریج با افزایش جمعیت، نیاز او نیز رو به افزایش نهاده و کم و بیش اثرهای مثبت و منفی برجای گذارده و در جا­هایی که دخالت­ها نامعقول بوده، باعث به هم­­خوردن تعادل بین دام و گیاه شده و تخریب جامعه­­­­­‌­های گیاهی و خاک را سبب شده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تغییرات پوشش گیا­هی در طول فصل چرا با بهره­‌گیر­ی از داده‌­ها­ی چندزمانه WiFS در منطقه سمیرم می‌باشد. پیش­پردازش­­های مختلف شامل تصحیح هندسی با بهره‌­گیری از نقشه­‌ها­ی توپوگرافی 1:250000 با RMSe کمتر از 35/0 برای تصاویر این سنجنده انجام شد. برای انجام تصحیح جوی و توپوگرافی تصاویر سنجنده از روش عارضه تاریک و مدل لامبرت استفاده شد. عملیات برداشت زمینی در خرداد و شهریور ماه 1384 در سطحی معادل 800000 هکتار آغاز شد. تیپ­‌های مختلف گیاهی به روش نمونه‌بردار­ی تصادفی طبقه‌بند­ی شده و در سطحی که اختلاف مهمی در ترکیب فلوریستیک-فیزیونومیک نداشت، به­عنوان تیپ گیا­هی مستقل و یکنواخت در نظر گرفته شد. در کل منطقه 20 نقطه تصادفی انتخاب و اندازه‌گیر­ی درصد پوشش به روش تخمین انجام گردید. در این تحقیق از داده مربوط به سنجنده WiFS تاریخ‌ها­ی 14 ژوئن و 10سپتامبر 2005 استفاده شد. شاخص­‌ها به­عنوان متغیر مستقل و داده‌­های زمینی به­عنوان متغیر وابسته معرفی شدند. معادله­‌های مختلف با بهره‌گیر­ی از سه شاخص گیاهی به‌کار‌رفته، بر روی تصاویر سنجنده اعمال و بعد تصاویر به 5 کلاس پوشش بر حسب درصد طبقه‌بند­ی شدند. همچنین برای تعیین تغییرات طبقه‌­ها­ی مختلف درصد پوشش مرتع از روش مقایسه پس از طبقه­بندی استفاده شد. در نهایت نقشه­­­­­‌های تولیدی و نقاط نمونه‌برداری برای بررسی صحت نتایج، کنترل شد. نتایج نشان داد که نقشه‌های پوشش تولید شده با داده­‌ها­ی سنجنده WiFS از صحت بالایی برخوردار می­‌باشد. در این بررسی بیش از 30 درصد از سطح منطقه در طی فصل چرا تحت تأثیر تغییرات قرار گرفته است. در مجموع، نتایج این تحقیق نشان داد که نقشه‌­های تولید شده با بهره­‌گیری از داده­‌های سنجنده WiFS در مطالعات مربوط به تغییرات پوشش تاجی مناسب می‌باشند و این داده­‌ها به خوبی می‌توانند تغییرات پوشش­ گیاهی را در طی فصل چرا مشخص کنند.