بررسی مقاومت به شوری در گونه Sesbania aculeata
نویسندگان
1 استادیار، گروه زیستشناسی دانشگاه گلستان
2 دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان
3 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان
4 کارشناسی ارشد فیزیولوژی گیاهی، گروه زیستشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان
5 دانشیار، گروه زیستشناسی دانشگاه گلستان،
doi
10.22092/ijrdr.2011.102055چکیده
شوری یکی از مهمترین عوامل کاهش محصولات کشاورزی و رستنیهای طبیعی در بسیاری از مناطق دنیا ازجمله ایران است. سسبانیا آکیولاتا از تیره بقولات گیاهی علوفهای خوشخوراک و نسبتاً مقاوم به شوری است که میتواند برای احیای مراتع لبشور بکار برده شود. این پژوهش به منظور ارزیابی سطوح مقاومت به شوری این گیاه با تکیه بر انباشتگی یونها و تغییرات تشریحی انجام شده است. بدین منظور بذر سسبانیا در محیط کشت شنی در گلخانه با محلول هوگلند کاشته شد. بهنحویکه طرح آزمایش کاملاً تصادفی و تیمارهای آزمایش شامل سه سطح شوری شاهد، 75 و 150 میلیمولار کلریدسدیم بود. گیاهان بعد از دو ماه تیماردهی برداشت شدند. نتایج این آزمایشها نشان داد که شوری وزن تر و خشک ریشه و بخش هوایی گیاهان و میزان آب نسبی را کاهش داد. بهطوریکه با افزایش شوری مقدار یونهای سدیم و کلر در گیاه افزایش یافت و این افزایش در برگ نسبت به ریشه چشمگیرتر بود. بهعلاوه اینکه مقدار یون پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم در ریشه و بخش هوایی گیاهان تحت شوری کاهش و میزان اسیدهای آمینه و قندهای محلول در برگ این گیاهان افزایش یافت. همچنین شوری سبب افزایش ضخامت پارانشیم نردبانی و ضخامت کل برگ شد، در حالی که ضخامت پارانشیم اسفنجی برگ کاهش یافت. بهعلاوه اینکه شوری کاهش نسبت پوست به استوانه آوندی در ریشه گیاهان را سبب شد. این نتایج آشکار میسازد که احتمالاً سسبانیا یونهای سدیم و کلر را در واکوئلها و اسیدهای آمینه و قندها را احتمالاً در سیتوسول یاختههای برگ ضخیم شده با پارانشیم نردبانی انباشته نموده و از این طریق تنظیم اسمزی و جذب آب گیاه با حداقل انرژی انجام میشود. بهعلاوه اینکه افزایش سطح استوانه آوندی در مقایسه با پوست ریشه نیز ممکن است جذب آب را تحت شوری تسهیل کند