جمع‌آوری و شناسایی سوش‌های ریزوبیوم همزیست با شبدرهای استان خوزستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فیزیولوژی دانشگاه رامین وکارشناس‌ارشد پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی خوزستان

2 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان

3 استاد، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

4 کارشناس پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

doi
چکیده

نیتروژن یکی از مهمترین عناصر غذایی پرمصرف در گیاهان بوده که کمبود آن در خاک از عوامل اصلی محدودکننده رشد گیاهان می‌باشد. این درحالیست که در حدود 80 درصد از گاز موجود در اتمسفر گاز مولکولی نیتروژن بوده که بصورت مستقیم برای گیاهان قابل جذب نمی‌باشد. یکی از مهمترین راه‌های تثبیت نیتروژن موجود در اتمسفر از طریق برقراری همزیستی بین گیاهان تیره بقولات و باکتریهای ریزوبیوم می‌باشد. کودپاشی مراتع بخصوص در مناطق خشک و نیمه­خشک که همواره با عامل محدودکننده رطوبت مواجه است، موجب می‌‌گردد تا مقدار کمی از این کودها مورد استفاده قرار گیرد و از طرفی ضمن تحمیل هزینه‌های سنگین سبب آلودگی محیط­زیست (خاک و آب) شوند. از مهمترین گونه‌های تثبیت­کننده نیتروژن در مراتع استان خوزستان، شبدرهای بومی می‌باشند که در این تحقیق به­مدت 3 سال با پیمایش‌های صحرایی اقدام به جانمایی و جمع­آوری نمونه‌هایی از گونه‌های مختلف این شبدرها گردید و در کل تعداد 70 نمونه از 12 گونه شبدر جمع­آوری و در بررسی‌های آزمایشگاهی ضمن شناسایی گونه‌های شبدر، پس از ریشه­شویی و جداسازی گره‌های ریشه محتویات آنها بر روی محیط کشت Y.M.A کشت گردید. سپس باکتریهای جداسازی شده طی کشت‌های متوالی خالص­سازی شدند و براساس خصوصیات مورفولوژیکی و میزان رشد تعداد 9 سوش از Rhizobium trifolliاز روی شبدرهای بومی استان خوزستان شناسایی گردید.