بررسی اثر آللوپاتی درمنه دشتی بر سه گونه گیاهی مهم (Agropyron desertorum، Agropyron elongatum و Atriplex canescens ) در امر اصلاح مراتع
نویسندگان
1 استادیار، گروه منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بافت، کرمان
2 دانشجوی دکترای آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
آللوپاتی به اثر متقابل گیاهان توسط مواد شیمیایی پسدادهشدهی آنها بر روی یکدیگر گفته میشود. اثر آللوپاتی گیاهان بر یکدیگر یکی از دغدغههای مهم در اصلاح و احیای مراتع کشور بوده که در امر مرتعکاری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق اثر آللوپاتی Artemisia sieberi Besser. بر روی درصد سبزشدن و وزن گیاهچههای بذریAgropyron desertorum، Agropyron elongatum وAtriplex canescens که در اصلاح و احیای مراتع ایران بسیار کاربرد دارند، مورد پژوهش قرار گرفت. برای این منظور پودر بافتهای ریشه، برگ و ساقه گیاه درمنه دشتی، که در اواخر آبانماه (زمان گلدهی) از رویشگاههای طبیعی جمعآوری شده بود، با نسبتهای 0 (شاهد)، 1/0 ، 1 و 10 درصد، در 4 تکرار، در ماسهی شسته جهت کشت گلدانی مخلوط شد و در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه اجرا شد. پس از کشت 25 عدد بذر سالم و دارای قوهنامیه گونههای مورد آزمایش در هر گلدان، سه متغیر درصد سبزشدن، وزن ریشه و وزن ساقه از گلدانها، در محیط نرمافزاری SPSS، ابتدا با آزمون تجزیه واریانس و در صورت معنیداری با آزمون مقایسه میانگینها به روش چند دامنه دانکن مورد بررسی قرار گرفت. طبق یافتههای این تحقیق، میزان کاهش فاکتور سبزشدن در مقایسه با تیمار کنترل در علفگندمی بیابانی از نسبتهای 1 و 10 درصد پودر برگ بهترتیب معادل 60 و 83 درصد، در علفگندمی بلند از نسبت 10 درصد پودر برگ معادل 2/84 درصد و در آتریپلکس از نسبت 1 و 10 درصد همه بافتهای گیاهی به میزان 3/83 و 9/88 درصد مشاهده شد. همچنین متغیر وزن ساقه گیاه علفگندمی بلند به نسبت 1 و 10 درصد بافت برگ درمنه دشتی واکنش منفی با روندی بهترتیب معادل 48 و 5/94 درصد و متغیر وزن ریشه آتریپلکس واکنش منفی به نسبت 1 و 10 درصد همه بافتهای درمنه دشتی با روندی بهترتیب معادل 2/82 و 1/88 درصد نشان دادند. بنابراین با توجه به یافتههای فوق تحت مطالعات آزمایشگاهی، احتمالاً احیای درمنهزارهای دشتی با این گونههای اصلاحی موفقیتآمیز نخواهد بود.