ارزیابی وضعیت بالفعل بیابانزایی، با تأکید بر تخریب منابع خاک براساس مدل IMDPA (مطالعه موردی: آبادهطشک -فارس)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد
2 استادیار،گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد
doi
چکیده
بیابانزایی یکی از مهمترین مسائل مناطق خشک و نیمهخشک در جهان است. رشد سریع جمعیت بشر و افزایش کشاورزی سبب تخریب بیشتر منابع آب و خاک شده است. از طرف دیگر بهسازی خاک بسیار وقتگیر و گران میباشد، بنابراین دانستن عوامل مؤثر در تخریب خاک و تأثیرهای آن بر بیابانزایی ضروری به نظر میرسد. بهمنظور بررسی شدت تخریب منابع خاک در اراضی کشاورزی منطقه آباده طشک، از مدل بیابانزاییIMDPA استفاده گردید. در این مدل برای معیار خاک 4 شاخص هدایتالکتریکی خاک، درصد سنگ و سنگریزه عمقی، بافت و عمق خاک در نظر گرفته شده است. بهطوریکه در نمونهبرداری و امتیازدهی شاخصهای مورد بررسی از روش نمونهبرداری شبکهای- تصادفی استفاده شد، سپس براساس مدل به هر شاخص براساس تأثیر آن در بیابانزایی وزنی داده شد، همچنین با محاسبه میانگین هندسی از امتیاز شاخصها و بهرهگیری از نرمافزار GIS نقشههای وضعیت فعلی بیابانزایی مربوط به هر شاخص تهیه گردید. سپس با تلفیق نقشه شاخصها به روش میانگین هندسی نقشه وضعیت فعلی بیابانزایی معیار خاک بدست آمد. نتایج بدستآمده نشان میدهد که 47 درصد (2212هکتار) از کل مساحت منطقه در کلاس کم بیابانزایی،43 درصد (2019هکتار) از کل مساحت منطقه در کلاس متوسط و10 درصد (467هکتار) از مساحت منطقه در کلاس شدید بیابانزایی قرار دارد.