مدل انتقال‌ تکنولوژی پایدار در صنعت حمل‌ونقل ریلی با رویکرد آمیخته

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.22034/tri.2022.312583.2973
چکیده

تحقق ارکان پایداری یکی از ضرورت‌های انتقال تکنولوژی پایدار در جوامع درحال توسعه و یا کمتر توسعه یافته است. در اکثر موارد فرآیند انتقال تکنولوژی در کشورها و مخصوصا کشور ما منجربه انتقال تکنولوژی پایدار نمی‌شود و این امر یکی از دغدغه‌های مدیران در زمینه انتقال تکنولوژی پایدار در صنایع مختلف از جمله صنایع حمل‌و‌نقل ریلی است. در این پژوهش به ارائه الگوی انتقال تکنولوژی پایدار در صنعت حمل‌و‌نقل ریلی در جهت دستیابی به اهداف زیست‌محیطی، تاثیرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی با رویکرد کیفی - کمی پرداخته شده است. نمونه آماری پژوهش در بخش کیفی، 11 نفر از خبر گان حوزه‌های حمل‌و‌نقل ریلی کشور هستند که با روش گلوله برفی و تا زمان اشباع نظری انتخاب شده اند. جامعه آماری در بخش کمی متشکل 107 نفر از مدیران و کارشناسان در شرکت‌های مرتبط با حمل‌و‌نقل ریلی بوده که به روش نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب گردیدند. جهت شناسایی عوامل مؤثر، از رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد و نرم‌افزار MAXQDA استفاده شده و در نهایت اعتبار سنجی مدل به دست آمده، با تحلیل عاملی و نرم‌افزار PLS انجام گرفته است. با توجه به یافته‌های پژوهش در بخش کیفی، 91 کد در قالب هفت مرحله انتقال تکنولوژی شناسایی گردید و پس از تحلیل عاملی تأییدی، 3 کد حذف و مدل نهایی با 88 کد در هفت عامل تائید شد. در این پژوهش عنصر سیاسی برای اولین بار مطرح گردید. همچنین نتایج حاصل از نظریه داده بنیاد در خصوص فراوانی و اهمیت، در شناسایی و گزینش تکنولوژی مؤلفه اقتصادی، در اکتساب تکنولوژی نیز مؤلفه اقتصادی، در انطباق تکنولوژی مؤلفه زیست‌محیطی، در مرحله جذب و تحلیل تکنولوژی مؤلفه اقتصادی، در مرحله بهره‌برداری از تکنولوژی مؤلفه اقتصادی، در مرحله توسعه و بهبود تکنولوژی مؤلفه زیست‌محیطی، در مرحله اشاعه تکنولوژی مؤلفه سیاسی بیشترین سهم تاثیر را بر فرآیند انتقال تکنولوژی پایدار دارا است.