مطالعه تطبیقی و شناسایی عوامل موثر در ایجاد سفرهای اجباری برون‌شهری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2021.262529.2844
چکیده

مدل‌های ایجاد سفر اولین مرحله از مدل‌های چهار مرحله‌ای کلاسیک تقاضای سفر هستند که پیش‌بینی نادرست آن منجر به اتلاف منابع ملی و سطح سرویس نامطلوب زیرساخت‌ها می‌گردد. هدف از این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در ایجاد سفرهای برون‌شهری با اهداف اجباری و مقایسه برازش مدل‌های رگرسیون خطی، توبیت و پواسون با استفاده از داده‌های مبدا–مقصد سفر جاده‌ای سال 1394 سه استان خراسان رضوی، فارس و تهران است. نتایج نشانگر عملکرد بهتر یا یکسان مدل‌های رگرسیون خطی و توبیت در تمامی اهداف سفر است. برای تولید سفرهای تحصیلی متغیر تعداد خودرو تحت تملک (خانوارهای با بیش از دو وسیله نقلیه) و برای جذب سرانه مالکیت خودرو از اهمیت بالایی برخورداراست. همچنین متغیرهای سهم خانوارهای با بیش از 2 وسیله نقلیه و تعداد دانشجویان در سرانه مالکیت خودرو بیشترین تأثیر را بر تولید و جذب سفرهای تحصیلی برون‌شهری دارند. در تولید سفرهای کاری، سهم افراد در رده سنی 47-32 سال و در جذب، تعداد شاغلان در سرانه مالکیت خودرو بیشترین تأثیر را بر ایجاد سفرهای کاری دارند. جمعیت ناحیه در تولید سفرهای کاری و تحصیلی با علامت مثبت معنادار شده است اما تأثیر آن در تولید سفرهای تحصیلی حدود دو برابر است. متغیر تعداد شاغلان در سرانه مالکیت خودرو تاثیر مثبتی در جذب و تولید سفرهای کاری دارد ولیکن تأثیر این متغیر در جذب حدود 4 برابر تولید سفرهای کاری است. علاوه بر این، تأثیر چگالی کاربری مرتبط با هدف سفر در مدل‌های جذب متفاوت است به‌طوری‌که تأثیر چگالی صنعتی در جذب سفرهای کاری تقریباً دو برابر تأثیر چگالی آموزشی در جذب سفرهای تحصیلی است که می‌تواند نشانگر تمایل بیشتر افراد در انجام سفرهای کاری نسبت به سفرهای تحصیلی برون‌شهری باشد که می‌توان از این موضوع برای سیاست‌گذاری کاربری زمین در آینده استفاده نمود.