فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات شرایط آب و هوایی به‌خصوص بارش باران تأثیر زیادی بر رفتار رانندگان دارد. با توجه به این موضوع و همچنین اهمیت خطاهای انسانی در تصادفات جاده‌ای، بررسی تغییرات رفتار رانندگان در شرایط جوی مختلف برای کارشناسان اهمیت پیدا می‌کند. در این تحقیق به بررسی تغییرات ایجاد شده بر روی سرعت متوسط حرکت وسایل نقلیه در شرایط آب و هوایی مختلف پرداخته شده است. منطقه مورد بررسی این پژوهش محور رشت-خمام در شهر رشت با بیشترین میزان بارش سالیانه در کشور است. داده‌های این پژوهش نیز مربوط به سال‌های 1396 و 1397 می‌شود. جهت تحلیل سرعت متوسط به عنوان متغیر وابسته بر اساس متغیرهای مستقل شامل شدت جریان عبوری، میزان بارش، دید افقی، درصد وسایل نقلیه سنگین و روشنایی، از مدل رگرسیون خطی استفاده شده است. براساس مدل نهایی بدست آمده حجم تردد بیش از 1050 وسیله نقلیه بر ساعت، رانندگی در شب و بارندگی شدید بیشترین تأثیر در کاهش سرعت را دارند. افزایش حجم تردد به شکل غیرخطی منجر به کاهش سرعت شده تا جایی که عبور حجم تردد از 2100 وسیله نقلیه بر ساعت می‌تواند تا حدود 12.72 درصد از سرعت مجاز تردد خودروها بکاهد. همچنین بارندگی نیز به صورت غیرخطی در تمامی سطوح بر تغییر سرعت اثرگذار است. سطوح بارش شدید، متوسط و سبک به ترتیب باعث کاهش سرعت متوسط به میزان 5.271، 3.974 و 2.082 کیلومتر بر ساعت می‌شوند. میزان تأثیر دید افقی در تغییرات سرعت نیز ناچیز بوده که آشنا بودن رانندگان به منطقه می‌تواند مهم‌ترین دلیل آن باشد. با توجه به تأیید اعتبارسنجی مدل، مهم‌ترین کاربرد این مدل پیش‌بینی سرعت در این محور است. به بیان دیگر با استفاده از داده‌های پیش‌بینی هواشناسی و حجم تردد بر مبنای تقاضای سابق و در نهایت پیش‌بینی سرعت با مدل بدست آمده، می‌توان به هدفمندسازی جریان و بهینه‌سازی سطح خدمت با به کارگیری سیستم‌های مدیریت تقاضا پرداخت.