ارزیابی آسیب‌پذیری شبکه معابر شهری و شناسایی نقاط بحرانی، مطالعه موردی شبکه معابر شهری اصفهان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی راه آهن، دانشکده مهندسی حمل و نقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی راه آهن، دانشکده مهندسی حمل و نقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/tri.2023.119320
چکیده

شبکه‌ معابر شهری، یکی از زیرساخت‌های حیاتی ‌شهرها است. اهمیت و گستردگی شبکه معابر، امکان وقوع حملات هدفمند و بروز اختلالات تصادفی در آن را افزایش می‌دهد. توانایی شبکه در تداوم کارکرد مناسب در شرایط گوناگون از جمله وقوع بحران واختلال از اهمیت به سزایی برخوردار است که از آن با عنوان استواری یاد می‌شود. مفهوم آسیب‌پذیری نقطه مقابل مفهوم استواری است. با توجه به گستردگی شبکه معابر شهری و محدودیت‌های مالی و عملیاتی برای بهبود استواری آن، شناسایی نقاط بحرانی برای اولویت بندی پروژه‌های تقویت شبکه امری ضروری است. نقاط بحرانی نقاطی هستند که اختلال عملکرد آن‌ها اثر قابل توجهی در همبندی شبکه‌ شهری دارد. در این پژوهش، رفتار شبکه در مواجهه با حملات هدفمند و اختلالات تصادفی مورد بررسی قرار گرفته‌ است. نتایج نشان می‌دهند که شبکه معابر شهری در مواجهه با حملات هدفمند، آسیب پذیر هستند. علاوه بر این، شناسایی گره‌های بحرانی که اختلال در عملکرد آن‌ها موجب افت چشمگیر همبندی شبکه می‌گردد، توسط یک شاخص واحد امکان‌پذیر نبوده و بر اساس شدت اختلالات باید از شاخص‌های مختلف برای این منظور استفاده نمود. روش توسعه یافته در این پژوهش، برای سایر شبکه‌های حمل‌ونقلی نیز کاربردی است.