فرایند بازسازی مسکن پس از سانحه: مطالعه کیفی چالش ها و عوامل تاثیر گذار در شهر سرپل ذهاب

نویسندگان

1 استاد گروه برنامه ریزی رفاه اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

2 استادیار رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشجوی دکتری رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

4 دانشیار مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/qjsd.2021.59905.2151
چکیده

این مقاله به دنبال پاسخگویی به این سوال است که فرایند بازسازی مسکن پس از زلزله آبان ماه 1396 در شهر سرپل ذهاب چگونه بوده و با چه چالش‌هایی مواجه بوده است؟ روش پژوهش حاضر، کیفی بوده و برای تحلیل اطلاعات و مصاحبه‌ها از تحلیل تماتیک بهره گرفته شد. بر اساس روش نمونه‌گیری هدفمند و نیز معیار اشباع نظری، با ۳۵ نفر از مردم زلزله‌زده و ۱۵ نفر از افراد دارای تخصص، مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته به عمل آمد. یافته‌های این مطالعه نشان داد که فقدان دولت محلی کارآمد، استفاده از منابع عمومی برای منافع شخصی، تاخیر و کندی روند بازسازی، وعده‌های بی‌پشتوانه و عملی نشده، بوروکراسی اداری حاکم بر صدور مجوز ها، باور به حرام بودن وام بانکی، فقر و نابرابری جنسیتی، فقدان تجربه و آمادگی متولیان امور بازسازی، عدم مشارکت مردم، فقدان آمادگی بازسازی کنندگان، بی‌توجهی به کیفیت مسکن، عدم تناسب میزان وام با هزینه‌های ساخت وساز، فقدان تاب‌آوری، چالش های کلان اقتصادی کشور، از اصلی‌ترین چالش‌های بازسازی پس از زلزله آبان ماه ۱۳۹۶ در شهر سرپل ذهاب بودند که حاصل آن بازسازی فیزیکی ناقص بود. بر اساس یافته‌های تحقیق، داشتن برنامه‌ای همه جانبه برای حوزه بازسازی که علاوه بر بازسازی فیزیکی سایر حوزه‌های اجتماعی از قبیل، توجه به نیاز‌ها و توانائی‌های گروه‌های آسیب پذیر، توجه به مسائل فرهنگی و کیفیت محیط شهری را نیز شامل شود، از ضروریات می‌باشد.