نگاهی به پدیده پایان نامه نویسی در ایران: سیاستگذاریها و زمینههای امکان
نویسندگان
1 پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
2 دستیار پژوهشی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،
doi
چکیده
پدیده پایان نامه نویسی برخاسته از شرایط متعدد، رویههای همفزا و هم آیندیهایی از سیاستگذاریها، قانونگذاریها و رویههای عمل در نهاد دانشگاهی است. در این مطالعه ابتدا روند رشد دانشگاهها و مؤسسات دانشگاهی در دو دهه اخیر و سپس، دگردیسی در سیاست ارتقای استادان بررسی و درباره سیاست ورود تودهوار دانشجویان بحث شد. در کنار افزایش تعداد دانشجویان، قواعد دفاع از پایان نامهها و رسالههای تحصیلات تکمیلی و قوانین جدید ارتقا برای اعضای هیئت علمی عاملی برای اهمیت دادن به جایگاه مقاله در دانشگاه های ایران شد .همه این عوامل را باید در کنار توسعه تعداد مجلات علمی پژوهشی دید که درنتیجه آن، سیاست مقاله مستقل به سمت هم نویسی مقالات مستخرج از پایان نامهها و رساله ها تغییر شکل یافته است. در این مقاله نشان خواهیم داد که در طول دو دهه گذشته، مقالات منتشر شده در مجلات اغلب از پایان نامهها و رسالههای دانشجوپی مستخرج شده است. بنابراین، سیاست کسب ارتقا برای استادان، تقویت رزومه از طریق راهنمایی و مشاوره پایان نامه های بیشتر، امکان دانشجویان برای دفاع از پایان نامه و رساله یا ادامه تحصیل از طریق چاپ مقاله مستخرج از پایان نامه و رسالهها، موجب این تحول شده است که پایان نامه رساله و مقالات مستخرج از آن، هم ارزش مالی و حقوقی برای ارتقا و هم ارزش منزلتی داشته باشند. درنتیجه چنین موقعیتی، پایان نامه و رساله و محصولات جانبی آنها به عنوان کالای ارزشمند برای بازار سیاه بیرون از دانشگاه ممکن شده است.