تحلیل پیوند همیاری و توانمندی در بین زنان روستایی (موردمطالعه: صندوق‌های قرض‌الحسنه خویشاوندی-همسایگی دهستان تنگ‌سیاب، کوهدشت)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور

2 استادیار علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور

doi
10.22054/qjsd.2020.52985.2001
چکیده

توانمندسازی مالی زنان روستایی و مشارکت آنان در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی از مهم‌ترین عوامل دستیابی به توسعه پایدار روستایی است. یکی از رایج‌ترین طرح‌های توانمندسازی که در قالب نظام اعتبارات خُرد در ایران مطرح می‌باشد، صندوق‌های قرض-الحسنه است. در سال‌های اخیر گونه‌ی جدیدی از آن‌ها در نقاط روستایی شکل‌گرفته‌اند که مبتنی بر پیوندها و شبکه‌های غیررسمی بوده و با مدل‌های رایج تفاوت دارند. لذا هدف نوشتار حاضر، پی بردن به کارآیی صندوق‌های مبتنی بر روابط خویشاوندی- همسایگی در رشد توانمندی زنان دهستان تنگ‌سیاب شهرستان کوهدشت است؛ پس ضمن الهام از تعاریف و رویکردهای توانمندسازی، با بهره‌گیری از روش کیفی و از طریق فنون مصاحبه نیمه ساخت‌یافته و عمیق، مشاهده مشارکتی و بحث گروهی متمرکز با 23 نفر که با نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند، به گردآوری داده‌ها پرداخته است. مصاحبه‌ها ضبط و نوشته‌شده و با روش تماتیک، تحلیل شدند و درمجموع، 48 مفهوم و 9 مقوله بدست آمد. بر اساس یافته‌ها، تشکیل و عضویت در این صندوق‌ها می‌تواند به درآمدزایی و سهیم‌شدن زنان در دارایی‌های خانواده، افزایش قدرت تصمیم‌گیری در خانواده و روستا، بهبود باورهای عمومی نسبت به زنان، حفظ و تداوم کار گروهی و گسترش آن به امور دیگر منجر شود. ازاین‌رو صندوق‌های مذکور، با بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی زنان زمینه‌ی دستیابی به سطوحی از توانمندی را تسهیل می‌سازند.