روش‌شناسی الگوی فرهنگ آتلیه معماری در دانشکده‌های معماری ایران

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. تهران، ایران

doi
10.22034/ciu.2023.46.61
چکیده

هدف: از ابتدای آموزش دانشگاهی معماری، آتلیۀ معماری کانون اصلی آموزش طراحی بوده است که در ابتدا از فرهنگ خاصی تبعیت می‌کرد. با افزایش کمّی دانشکده‌های معماری در ایران، توجه به فرهنگ آتلیه کم‌رنگ شد. این پژوهش با بررسی عوامل مؤثر بر فرهنگ آتلیه، به دنبال تعریف الگوی فرهنگی آتلیه یود. روش‌: پژوهش حاضر در دستۀ مطالعات کیفی و توصیفی قرار دارد. برای گردآوری داده‌ها از ابزار کتابخانه، اینترنت، مصاحبه و مطالعات میدانی؛ برای تحلیل داده‌ها از تحلیل محتوا و قیاس تطبیقی و برای بررسی نیکویی برازش الگو از تحلیل عامل تأییدی استفاده شد. با 30 نفر از اساتید هیئت علمی و حق‌التدریس با حداقل 10 سال سابقه، مصاحبه انجام شد. نیازسنجی و امکان‌سنجی کشف شده با نظر دو تن از متخصصان حوزۀ آموزش معماری تأیید شد. یافته‌ها: فرهنگ آتلیه با افراد درون آن و محیط کالبدی آتلیه تعریف می‌شد. از آنجا که افراد حاضر در آتلیه به عنوان متغیّرهای قابل کنترل در پژوهش نبودند، محیط فیزیکی آتلیه، بررسی و با دانشگاه پایلوت مقایسه شد. نتیجه‌گیری: برای تعریف الگوی فرهنگی آتلیه لازم است فضاهای مورد نیاز برای انجام آداب آموزش معماری و سلسله‌مراتب مربوط به آن وجود داشته باشد. با استفاده از آزمون تی تک‌نمونه‌ای اثبات شد که نیازهای فضایی با الگوی فرهنگی آتلیه ارتباط معناداری دارد. به منظور ارتقای رشتۀ معماری و نهادینه‌سازی فرهنگ آتلیه، پیشنهاد شد دانشکده‌های معماری بر اساس استانداردهای مورد نیاز آموزش این رشته اصلاح شوند و دانشکدۀ معماری در طرحهای عمرانی به صورت فعال و پویا مشارکت داده شود.