بررسی لیست فلورستیک و غنای گونه‌ای در پارک ملی سالوک (خراسان شمالی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه مازندران

3 کارشناس پژوهش، مرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشگاه تهران

4 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه مازندران

doi
چکیده

تغییراتی که انسان در قرن اخیر در اکوسیستم‌های طبیعی بوجود آورده باعث شده که بسیاری از گونه‌های ارزشمند محو و یا در خطر انقراض قرار بگیرند که نتیجه آن کاهش غنای بیولوژیک و به طبع آن کاهش غنای گونه‌ای می‌باشد. در دهه‌های اخیر با ایجاد پارک‌های طبیعی و ملی تصمیم به حفظ این گونه‌ها و جلوگیری از تداوم تخریب در اکوسیستم‌ها گرفته شده است؛ زیرا حفاظت از این زیستگاه‌ها می‌تواند نقش اساسی در اداره صحیح سایر مناطق به‌خصوص مناطق همجوار داشته باشد. یکی از راه‌هایی که می‌توان به سلامت و پایداری اکوسیستم پی‌برد بررسی غنای گونه‌ای می‌باشد. بدین منظور پارک ملی سالوک با وسعت شش هزار هکتار که در شمال­غربی شهرستان اسفراین قرار گرفته جهت مطالعه انتخاب شد. پس از بازدیدهای صحرایی و انتخاب توده معرف در هر تیپ گیاهی، نمونه‌گیری به طور تصادفی- سیستماتیک با استفاده از قاب تعدیل ‌شده‌ ویتاکر انجام شد. مدل رگرسیونی مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل غنای گونه‌ای به صورت ‌ می­باشد. در مجموع 184 گونه گیاهی که متعلق به 137 جنس و 40 خانواده گیاهی می‌باشد در منطقه شناسایی شد که خانواده‌های  Poaceae ، Asteraceae ، Fabaceae و Lamiaceae  به­ترتیب هر یک دارای 28، 26، 19 و 17 گونه گیاهی بودند که دارای بیشترین غنای گونه‌ای می‌باشند. از نظر طیف بیولوژیک رابطه همی‌کریپتوفیت < ‏تروفیت < ژئوفیت < کموفایت < فانروفیت و از نظر فرم رویشی رابطه پهن­برگ علفی < گندمی < بوته < درختچه در منطقه مورد مطالعه برقرار  و بیشتر گیاهان منطقه چندساله می­باشند.