اثر سن دام و ماههای مختلف فصل چرا بر رفتار چرایی و انتخاب جیره میشهای نژاد زندی چراکننده در مراتع استپی یکهباغ قم
نویسندگان
1 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک
2 کارشناسی ارشد حشره شناسی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
از آنجا که علفخواران به صورت انتخابی به چرا میپردازند، پیشبینی مقدار مصرف و شدت تأثیر آنها بر پوشش گیاهی زیستبومهای مرتعی نیاز به درک تصمیمات علوفهخواری دام دارد. بدین منظور یک قرق 1 هکتاری در مراتع استپی یکهباغ استان قم ایجاد و در آن تولید و مصرف علوفه در ماههای مختلف فصل چرا به روش وزنی محاسبه گردید. در عین حال، میشهای نژاد زندی با سنین 1،3 و 5 ساله از هر گله انتخاب و در طول ماههای فصل چرا، رفتار چرا و ارزش رجحانی گونهها برای دام از روش زمانسنجی بررسی و ترکیب جیره و شاخص رجحان برای هر گونه گیاهی محاسبه و مقایسه گردید. دوره چرا، سرعت و مسافت طی شده و مدت زمان چرا و استراحت دام با استفاده از دستگاهGPS مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حکایت از آن داشت که در طول فصل چرا، گونه برهچر (Buffunia macrocarpa) و گونههای یکساله اعم از گراس و فورب، بیشترین شاخص رجحان و ترکیب جیره را برای دام داشتهاند. بین سنین مختلف دام به لحاظ انتخاب علوفه تفاوت معنیداری وجود داشت که البته این تفاوت بارز و برجسته نبود. میان دو روش وزنی و زمانسنجی نیز همبستگی معنیداری دیده نشد. با توجه به وضعیت فنولوژی و رطوبت خاک زمان مناسب آغاز چرا اواسط فروردین و زمان مساعد برای خروج دام و خاتمه چرا اواخر آبان تعیین شد. بیشترین زمان چرا در فروردین و کمترین آن در تیرماه حادث شد. تجربه دام، طعم، درصد پوشش و ترکیب گیاهی (گیاهان همراه)، عوامل اصلی در انتخاب گونههای منطقه برای دام بودند. در یکهباغ با توجه به تنوع گونهای بالا و چرای گوسفند از انواع بوتهها، گراسها و فوربها میتوان این نوع دام را جزء تعلیفکنندگان حد واسط1 به شمار آورد.