امکانسنجی دادههای ماهوارهای بهمنظور مطالعه خصوصیات خاکهای مناطق خشک (برآورد رنگ خاک)
نویسندگان
1 استاد دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
2 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان
3 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
doi
چکیده
رنگ خاک یکی از مشخصات تفکیککننده در بسیاری از سیستمهای طبقهبندی خاک میباشد. تعیین رنگ خاک بدون تکیه بر روش بصری، با استفاده از اندازهگیری بازتابهای طیفی امکانپذیر میباشد. هدف از این تحقیق ارزیابی دادههای طیفی در برآورد رنگ خاک میباشد. مناطق خشک بهعلت دورههای طولانی روزهای آفتابی، رطوبت کم خاک و تنک بودن پوشش گیاهی دارای شرایط ایدئال برای تحقیقات دورسنجی و بکارگیری دادههای ماهوارهای میباشد، بنابراین اراضی جنوبغرب دریاچه نمک آران بهعنوان محل تحقیق انتخاب گردید. در این تحقیق از دادههای لندست Tm در تاریخ خرداد ماه 1381 استفاده شد. با بررسی ترکیبهای باندهای Tm ازجمله ترکیب باندی Tm 4قرمز؛ Tm 3 سبز؛ Tm 2 آبی و پیمایش میدانی بیست سایت نمونهبرداری که دارای پوشش گیاهی کمتر از دوازده درصد و سنگ و سنگریزه کمتر از پنج درصد بودند انتخاب گردید. سه سایت مربوط به خاکهای مرطوب (سطح آب زیرزمینی بالا) و شور و مرطوب بود که جهت مقایسه منحنی بازتاب طیفی آنها با خاکهای هفده سایت دیگر استفاده شد. از مرکز هر یک از این سایتها در مساحتی به ابعاد 3×3 پیکسل به فاصله معین چهار نمونه انتخاب گردید. اجزاء رنگ مانسل، خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و عوارض سطحی مانند سنگ، سنگریزه و پستی و بلندی سایتها اندازهگیری شد. نتایج همبستگی بین باندهای سنجنده Tm و اجزاء رنگ مانسل نشان میدهد که باندهای آبی، سبز و قرمز با اجزاء رنگ مانسل دارای بالاترین همبستگی میباشند. بنابراین بطور کلی میتوان نتیجه گرفت که اندازهگیری بازتاب طیفی نمونههای خاک نیز روشی است برای برآورد رنگ خاک، همچنین رابطه بین باندهای مرئی لندست و رنگی که به روش چشمی اندزهگیری شده مؤید این میباشد که دادههای ماهوارهای را میتوان برای مطالعات خاکها و پدیدههای زمینشناسی با اطمینان بکار گرفت. پیشنهاد میشود برای اندازهگیری دقیق رنگ خاک، بازتاب طیفی خاک در محدوده طیف مرئی با اسپکترورادیومتر اندازهگیری شود.