بررسی وقوع طوفانهای گردوخاک در منطقه سیستان پس از وقوع خشکسالیهای تناوبی
نویسندگان
1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه زابل
2 مربی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه زابل
3 - استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه زابل
doi
چکیده
وقوع خشکسالی در منطقه سیستان از سال 1378 شرایط مساعدی را جهت شکلگیری طوفانهای گردوخاک مهیا نموده است. از آنجا که طوفانهای گردوخاک خسارتهای زیادی را به منابع زیستی وارد مینماید بررسی این رخداد امری ضروری بنظر میرسید. به منظور بررسی طوفانهای گرد و خاک، دادههای بادسنجی از ایستگاه سینوپتیک زابل دریافت گردید. برای رسم گلباد از نرمافزار WRPLOT و نرمافزار کمکی باد صبا استفاده شد. همچنین جهت تعیین تغییرات طوفانهای گردوخاک علاوه بر دادههای سرعت باد و دید افقی از کدهای هواشناسی شماره 30 تا 35 استفاده گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل این دادهها نشان داد که جهت باد غالب منطقه شمال تا شمالغربی است. همچنین فراوانی طوفانهای گردوخاک پس از وقوع خشکسالیها افزایش چشمگیری داشته؛ بطوریکه تعداد روزهای همراه با طوفان گردوخاک از میانگین 10 روز در سال در طی سالهای 1377 – 1369 به میانگین 54 روز در سال در طی سالهای1383-1378 رسیده است. در طی سالهای 1383-1378، نزدیک به 324 روز طوفان گردوخاک شدید تا متوسط در منطقه مورد مطالعه رخ داده است. فراوانی روزهای با دیدهای افقی کمتر از 1 کیلومتر در سال 1380 نسبت به دیگر سالهای مورد بررسی حداکثر میباشد. این پدیده در ماههای خرداد، تیر، مرداد و شهریور نسبت به ماههای دیگر سال بیشتر است. دامنه تغییرات مدت زمان وقوع طوفانهای گردوخاک بین 3 تا 110 ساعت در سال بوده و فراوانی طوفانهای با مدت زمان بیشتر از 3 ساعت حدود 50 درصد میباشد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که پس از وقوع خشکسالی اخیر شاخص غبارناکی در منطقه مورد مطالعه 5 برابر افرایش داشته است.