مقایسه سرمایه اجتماعی و رفاه ذهنی در بین سالمندان فعال و غیرفعال (با تأکید بر فعالیت بدنی شبکه‌ای)

نویسندگان

1 دانشیارمدیریت تربیت‌بدنی و علوم ورزشی. دانشگاه علامه طباطبائی(نویسنده مسئول).

2 کارشناس ارشد مدیریت ورزشی. دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/qjsd.2019.10652
چکیده

هدف از این مطالعه مقایسه سرمایه اجتماعی و رفاه ذهنی در بین سالمندان فعال و غیرفعال شهر تهران با تأکید ویژه بر فعالیت بدنی (ورزشی) شبکه‌ای بوده است. چارچوب نظری مطالعه را دیدگاه نظری پاتنام برای سرمایه اجتماعی و دیدگاه نظری داینر برای رفاه ذهنی است.این مطالعه از نوع تحقیقات علّی- مقایسه‌ای پسارویدادی و مقطع عرضی است که به‌صورت پیمایش اجرا شده است. جامعه آماری سالمندان (مرد و زن) بالای 60 سال مناطق 22 گانه شهر تهران بودند که با استفاده از جدول کرجسی مورگان تعداد 305 نفر به‌عنوان نمونه برآورد شدند. نمونه‌گیری به دو روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای و در دسترس هدفمند با ابزار پرسشنامه محقق ساخته انجام‌شده است. نتایج نشان داد که بین سالمندان فعال و غیرفعال در میزان سرمایه اجتماعی و رفاه ذهنی اختلاف معنی‌دار وجود دارد. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره نیز نشان داد در تمامی مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی (اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی) و مؤلفه‌های رفاه ذهنی (شادکامی، رضایت از زندگی، استحقاق، تأمین ذهنی، احساسات، مقایسه نسبی و علایق و پذیرش (احترام) اجتماعی) بین سالمندانی که به‌صورت شبکه‌ای فعالیت بدنی دارند؛ با بقیه سالمندان تفاوت آشکار وجود دارد. این مطالعه بر فعالیت بدنی به‌صورت منظم، سازمان‌یافته، غیررسمی و شبکه محور به‌عنوان منشأ سرمایه اجتماعی پافشاری دارد.