مطالعۀ رابطۀ بین اخلاق کار اسلامی و عملکرد شغلی: فراتحلیل پژوهشهای بازۀ زمانی 1393 تا 1401

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ و جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی دکترای فقه و حقوق خصوصی ، دانشگاه شهید مطهری ره.

3 جامعه شناسی فرهنگی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

doi
10.22034/ciu.2023.46.117
چکیده

هدف: اخلاق کار اسلامی به مجموعه‌ای از بایدها و نبایدهای ارزشی و دینی اطلاق می‌شود که کنش سازمانی و عملکرد شغلی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اخلاق کار اسلامی، الگوی غیر رسمی(سرمایۀ اجتماعی مذاهبی) و قوانین سازمانی(رسمی) را در مسیر حل مشکلات و نیازهای سازمانی یاری می‌رساند و با ایجاد عدالت سازمانی، تعهد، رفتار مسئولانه و وظیفه‌مدارانه، عملکرد شغلی را بهبود می‌بخشد. روش: روش تحقیق از نوع فراتحلیل است. از جامعۀ آماری، 51 عنوان پژوهش و 25 سند به عنوان حجم نمونه در بازۀ زمانی 1393 تا 1401انتخاب شد. یافته‌ها: بین اخلاق کار اسلامی و عملکرد شغلی رابطۀ معناداری وجود دارد که مقدار اثر کلی آن برابر با 27 درصد است. در این میان، مؤلفه‌های اخلاق اسلامی شامل تعهد ایمانی(0.346)، پشتکار شغلی(0.300)، رفتار مسئولانۀ سازمانی(0.271)، نگاه اخلاقی به کار(0.340)، امانتداری سازمانی(0.140) و عدالت سازمانی(0.371)، با عملکرد شغلی رابطۀ معناداری داشته است. نتیجه‌گیری: سازمانها و نهادهای امروزی برای ارتقای عملکرد شغلی، نوآوری و توسعۀ سازمانی، نیازمند متعالی‌سازی آن از طریق رویکردهای اخلاق کار اسلامی‌اند تا ساختار سازمانی را از امر بروکراسی اداری، عقلانیت شدید و روزمرگی شغلی خارج کرده، با ایجاد سرمایۀ اجتماعی مبتنی بر الگوهای اسلامی، فضای اجتماعی سازمانی را در مسیر تحول شغلی قرار دهند.