مطالعۀ تأثیر علل دینی و سرمایۀ اجتماعی بر میزان مدارای اجتماعی
نویسندگان
1 دکترای جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی. مشهد، ایران
2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی. مشهد، ایران
3 استادیارگروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور. تهران، ایران
4 دانشجوی کارشناسی علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی. مشهد، ایران
doi
10.22034/ciu.2023.46.165چکیده
هدف: مدارای اجتماعی از مهمترین ویژگیها برای حفظ نظم و آرامش اجتماعی است. این خصیصه به ویژه در نظام مدرن جدید که به واسطۀ آن بسیاری از افراد، با فرهنگ، زبان، قومیت و ملیتهای متفاوت ناچار به زندگی در کنار یکدیگرند، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ لذا باید جایگاهی خاص در تحقیقات اجتماعی به آن داده شود. بر همین اساس، تحقیق حاضر به بررسی جامعهشناختی این موضوع پرداخته است. روش: روش این پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و جامعۀ آماری آن، کلیۀ دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد در همۀ مقاطع بود که با استفاده از شیوۀ نمونهگیری طبقهای متناسب 326 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامههای استاندارد بوده که با استفاده از نرمافزار اس.پی.اس.اس نسخۀ 22 تجزیه و تحلیل شده است. یافتهها: بر اساس نتایج، مدارای اجتماعی در جامعۀ هدف، متوسط ارزیابی شده(01/61 درصد)، همچنین دینداری(21/53) و سرمایۀ اجتماعی(3/56) نیز به عنوان متغیّرهای مستقل تحقیق از میانگین متوسطی برخوردار بودند. نتایج مرتبط با ضرایب همبستگی نشان از همبستگی بالا بین متغیّرهای مستقل و ابعاد آنها با متغیّر وابستۀ تحقیق، یعنی مدارای اجتماعی دارد. نتایج مربوط به رگرسیون چندگانه نیز حاکی از این است که مؤلفههای اعتماد اجتماعی، بعد تجربی دینداری، بعد پیامدی دینداری و بعد مناسکی دینداری، 26 درصد از واریانس مدارای اجتماعی را تبیین میکنند و در این بین، بعد تجربی دینداری با ضریب بتای 24/0 و اعتماد اجتماعی با ضریب بتای 20/0 بیشترین نقش را دارند. نتیجهگیری: برای تقویت مدارای اجتماعی در بین دانشجویان و قشر جوان جامعه بایستی در جهت تقویت اعتماد اجتماعی و دینداری عمل کرد.