عبور نرخ ارز بر ‌بخش حمل و نقل در اقتصاد ایران: الگوی خود‌رگرسیون با وقفه توزیعی(ARDL)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مطالعات سیاست‌های پولی و ارزی، پژوهشکده پولی و بانکی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مطالعات سیاست‌های پولی و ارزی، پژوهشکده پولی و بانکی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2022.319625.2991
چکیده

اقتصاد ایران در چند دهه اخیر تعداد زیادی از شوکهای ارزی را از سر گذرانده و نوسانات ارزی نقش مهمی در نوسانات نرخ تورم کل و زیر‌بخشهای آن داشته است. در این مقاله به بررسی اثرات عبور نرخ ارز بر ‌‌بخش حمل و نقل به عنوان یکی از مهم‌ترین زیر‌بخشهای شاخص قیمت مصرف‌کننده پرداخته می‌شود. دوره زمانی مورد بررسی فرودین ۱۳۸۱ تا اسفند ۱۳۹۹ بوده و از الگوی خودرگرسیون با وقفه توزیعی (ARDL) برای دستیابی به یافته‌های تحقیق استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل نشان می‌دهد با افزایش نرخ ارز (کاهش ارزش پول ملی) قیمت حمل و نقل افزایش می‌یابد، ولی این عبور ناقص است. سرعت عبور نرخ ارز در این بخش پایین بوده و ۲۵ ماه طول می‌کشد تا اقتصاد به تعادل بلند‌مدت همگرا شود. افزایش ۱۰ درصدی نرخ ارز در ماه اول تنها باعث یک درصد افزایش قیمتها در بخش حمل و نقل می شود. بر اساس نتایج برآورد مدل، کاهش ۱۰ درصدی ارزش پول ملی در کل باعث افزایش۵/۲ درصدی قیمت گروه حمل و نقل می‌شود به عبارت دیگر، در بلندمدت میزان گذار نرخ ارز بر قیمت گروه حمل و نقل حدود ۰/۵۲ است. همچنین افزایش نرخ تورم کل و افزایش قیمت بنزین نیز باعث افزایش تورم در زیر‌بخش حمل و نقل می‌شود.