روابط قدرتی – پایگاهی و احساس تعهد سازمانی در سازمان‌های دولتی، عمومی و خصوصی

نویسندگان

1 ** استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. (نویسنده مسئول).

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران. ایران.

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی- دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

doi
10.22054/qjsd.2019.10348
چکیده

چکیده  زمینه و هدف: قدرت و پایگاه دو بعد اساسی روابط اجتماعی هستند که موجب شکل‌گیری احساسات خاص در طی تعاملات اجتماعی در سازمان‌ها می‌شوند. هدف تحقیق حل مسئله ضعف تعهد سازمانی در سازمان‌های دولتی، عمومی و خصوصیبا توجه به نظریه روابط قدرتی و پایگاهی تئودور کمپر است. روش: روش تحقیق پیمایش، ابزار تحقیق پرسشنامه‌های استاندارد آلن و میر و سنجش روابط قدرتی -پایگاهی و جامعه آماری کلیه کارکنان سازمان‌های دادگستری تهران، شهرداری تهران و سازمان خصوصی محصولات غذایی گوشتیران و حجم نمونه بر اساس برآورد از طریق فرمول کوکران در هر سازمان 400 نفر درمجموع 1200 پرسشنامه توزیع شد و شیوه نمونه‌گیری‌ها به‌صورت تصادفی ساده انجام گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ضریب همبستگی بین روابط قدرتی و تعهد سازمانی سه سازمان گوشتیران (68/0-)، شهرداری (559/0-) و دادگستری (712/0-)، با افزایش روابط قدرتی از تعهد سازمانی کاسته می‌شود که این میزان عملکرد معکوس به ترتیب در دادگستری، گوشتیران و شهرداری کاهش می‌یابد و با توجه به ضریب همبستگی بین روابط پایگاهی و تعهد سازمانی می‌توان گفت در هر سه سازمان رابطه دو متغیر مثبت و مستقیم است. با توجه به ضریب همبستگی بین روابط پایگاهی و تعهد سازمانی گوشتیران (701/0)، شهرداری (789/0) و دادگستری (463/0)، با افزایش روابط پایگاهی تعهد سازمانی افزایش می‌یابد. که این میزان عملکرد مستقیم به ترتیب در شهرداری، گوشتیران و دادگستری افزایش می‌یابد. نتیجه‌گیری: در ایجاد تعهد سازمانی در بین کارکنان سازمان‌ها روابط قدرتی تأثیر منفی و روابط پایگاهی تأثیر مثبت را نشان می‌دهد.