کاربرد حدنگاری اراضی کشاورزی در تدوین الگوی کشت جامع و عملیاتی مزارع: مطالعة موردی در استان اصفهان

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران.

doi
10.30490/aead.2021.342504.1218
چکیده

حدنگاری اراضی کشاورزی می‌تواند به طراحی الگوی کشت عملیاتی برای هر مزرعه کمک کند و برنامه‌ریزی تولید، نظام توزیع محصولات کشاورزی و مدیریت بهینه آب و خاک را در راستای راهبردهای جامع و کلان کشاورزی کشور به ‏همراه داشته باشد. در مطالعة حاضر، با بهره‏ گیری از مدل برنامه‌ریزی ریاضی چندهدفه، از روش حدنگاری اراضی کشاورزی برای تدوین الگوی کشت جامع و عملیاتی مزارع شهرستان شهرضا واقع در استان اصفهان در قالب یک ساختار سامان ه­ای پشتیبان تصمیم استفاده شد. با توجه به گستردگی اطلاعات و لزوم پردازش آنها و همچنین، دسترسی سریع و دقیق به نتایج حاصل از اجرای مدل برنامه ­ریزی، ساختار سامان ه­ای یادشده تلفیقی از پایگاه داده­ های توصیفی و مکان­دار، بستر برنامه ‏نویسی و بسته نرم‏ افزاری بهینه ­سازی برای حل مدل و ایجاد گزارش‏ های لازم بود. نتایج نشان داد که در مدل چندهدفه، با وجود کاهش سطح زیر کشت برای گروه محصولاتی چون غلات و جالیز به ‏ترتیب به میزان 37 و 8 درصد، میزان تولید غلات تنها 27 درصد کم شده و تولید جالیز 70 درصد افزایش داشته و این افزایش بهره وری تولید به‏ دلیل استفاده از نوع واریته، مدیریت کشت، روش آبیاری و تناسب اراضی هر محصول در هر مزرعه در ساختار برنامه‏ ریزی مطالعه حاضر تحقق یافته است. با توجه به ایجاد جزئیات الگوی کشت برای هر مزرعه از طریق اطلاعات حدنگاری، استفاده از نتایج مطالعه برای برنامه‌ریزی آبیاری و کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی در محدوده مطالعاتی توصیه می‌شود.