عوامل مؤثر بر امنیت آب کشاورزی در منطقه رامجرد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانش آموختة کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 استاد گروه اقتصاد کشاوزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.30490/aead.2021.336383.1171چکیده
امنیت آب، بنا به تعریف، عبارت است از دسترسی مادی و اقتصادی خانوارهای روستایی به مقادیر کافی و قابل اطمینان آب برای رفع نیازهای کشاورزی خود و همچنین، توانایی دفاع از حقوق خود در برابر مسئولان ذیربط. در راستای تغییر الگوی بارش و بارشهای نامنظم و خشکسالی های اخیر در کشور، مدیریت بهتر منابع آب و شناخت مؤلفه ها و روابط بین آنها از اهمیت زیادی برخوردار است. در مطالعه حاضر، برای اندازه گیری و تعیین عوامل مؤثر بر امنیت آب، داده های مقطعی مربوط به 180 کشاورز در منطقه رامجرد به روش نمونه گیری تصادفی از طریق پرسشنامه جمع آوری شد. شاخص امنیت آب به صورت ترکیبی از در دسترس بودن، اطمینان، کفایت، توانایی پرداخت کشاورز و تمایل به پرداخت و مسائل حقوقی (کشمکش بر سر آب و نحوه حل مسئله) آب تعریف و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل مؤلفه های اساسی اندازه گیری شد. بر اساس نتایج مطالعه، مزارعی که از منبع آب تلفیقی استفاده میکنند، از امنیت آب بالاتری برخوردارند؛ همچنین، در شرایط فعلی منطقه، برای 41 درصد مزارع (به ویژه مزارع واقع در پایین دست سد) آب کافی وجود ندارد. نتایج برآورد روش حداقل مربعات معمولی نیز نشان داد که فاصله از سد، موقعیت قرارگیری زمین و ریزش چاه دارای اثر منفی و نوع کانال و شرکت در کلاسهای آموزشی اثر مثبت بر امنیت آب در منطقه دارند. با آموزش کشاورزان در زمینه مشارکت در تعمیر و نگهداری سامانه های آبیاری، صرفه جویی در مصرف آب و استفاده از فناوری های نوین آبیاری همراه با توجه بیشتر مسئولان ذیربط برای رسیدگی به مشکلات آبرسانی و وجود یک تشکل تخصصی برای بازرسی در توزیع و انتقال آب، میتوان انتظار داشت که دستیابی به هدف امنیت آب میسر شود.
