تأثیر گونه Eucalyptus camaldulensis Dehnh. و خاک بر پالایش ازت معدنی سیلاب- ایستگاه پژوهشی آبخوانداری گربایگان فسا

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

2 استاد دانشگاه پوترا مالزی

3 استاد پژوهشی، بازنشسته سازمان ترویج، آموزش و تحقیقات کشاورزی

4 استاد دانشگاه پوترا مالزی

doi
چکیده

نیترات و آمونیوم، دو شکل معدنی عمده‌ی نیتروژن، از جمله آلاینده‌های محیط‌زیست به‌ویژه منابع آب محسوب می‌شوند. در این میان، نیترات به دلیل سهولت حرکت فوق‌العاده در آب و خاک و عامل بروز برخی سرطانهای دستگاه گوارش در بزرگسالان و بیماری متهموگلوبینمیا در نوزادان، مورد توجه بیشتری نسبت به آمونیوم که در خاک کم تحرک‌تر است، واقع شده است. در این پژوهش، تأثیر خاک و ریشه گاه درختان Eucalyptus camaldulensis Dehnh. بر میزان نیترات و آمونیوم محلول در سیلاب در دو حالت ستون های اشباع و غیراشباع بررسی شد. همچنین، ضرایب انتشار (D) و تأخیر حرکت (R) نیترات در ستون های اشباع با استفاده از اندازه‌گیریهای آزمایشگاهی و پس از تعیین مقادیر Kd (ضریب تبدیل خطی معادله لانگمویر) و θ (ظرفیت حجمی آب خاک اشباع)، بدست آمدند. مقدار R، برای کلیه ستونهای اشباع 39/2  و Dبرای ستون های غیر‌اشباع و اشباع به‌ترتیب برابر با 57/7 و 18/10  سانتی‌متر مربع بر ساعت  محاسبه گردید.  نهالهای گونه   Eucalyptus camaldulensis Dehnh. به خوبی از عهده‌ی پالایش نیترات برآمدند. ضریب پالایش برای نهالهای 30 سانتیمتری در حالت اشباع، 18/30 درصد و برای حالت غیراشباع در مزرعه و با نهالهای 18 ماهه، 71/84 درصد نسبت به شاهد برآورد شد که مؤید نقش مؤثر گونه یاد‌شده به عنوان پالاینده گیاهی ((phytoremediator نیترات در بهبود کیفیت آب زیرزمینی ایستگاه پژوهشی آبخوانداری کوثر می‌باشد. ازت آمونیومی به دلیل جذب به وسیله‌ی خاک وگیاه، در زه آب ستون ها قابل اندازه‌گیری نبود.