فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آشکارسازی تابش در یک سطح حداقلی برای تعیین مقدار معادل دز تابش لازم است. به طور معمول، خروجی یک آشکارساز تابش‌های هسته­ای به‌صورت مستقیم برای تعیین معادل دز تابش قابل استفاده نیست. با تغییر تابع پاسخ و یا خروجی آشکارساز، سعی می‌شود یک ارتباط منطقی بین خروجی آشکارساز با مقدار معادل دز ایجاد گردد. برای این منظور روش‌های متعدد سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به کار برده می‌شود. در این تحقیق، معادل دز محیطی H*(10)  تابش گاما بر اساس روش طیف- دزیمتر که بر پایه روش نرم‌افزاری است، تعیین می‌گردد. در این روش، داده‌های خروجی آشکارساز  NaI(Tl) بر اساس ارتفاع پالس به چندین بازه انرژی تقسیم‌بندی شده و هر بازه انرژی یک ضریب تبدیل دارد. ضرایب تبدیل از طریق به‌کارگیری روش حذف گووسی به‌دست آمده است. معادل دز محیطی H*(10) از خروجی آشکارساز و  بدون انجام واپیچیدگی طیف، تعیین می‌شود. با استفاده از شبیه‌سازی کد مونت کارلوی Geant4 تابع پاسخ و خروجی آشکارساز  NaI(Tl) برای تابش گاما تعیین گردیده و سپس ضرایب تبدیل برای تعیین معادل دز محیطی محاسبه شده است. مابین داده‌های شبیه‌سازی و نتاج تجربی برای تابع پاسخ آشکارساز فوق توافق نسبتاً خوبی وجود دارد. نتایج حاصل نشان می‌دهد که با یافتن تابع ضرایب تبدیل در محدوده انرژی 03/0 - 3 مگا الکترون ولت در این روش دزیمتری برای مقادیر معادل دز محیطی گاما مقدار درصد خطا حاصل از اندازه‌گیری کاهش و همچنین دقت در اندازه‌گیری افزایش می‌یابد.