فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گاو با کارکردهای فراوانی چون قربانی‌شونده، تولید محصولات لبنی و ایفای نقش در زراعت، عاملی مهم در سیر تمدنی بشر بوده است. در جستار پیش رو، با روش میدانی/ اسنادی، پس از تشریح ابعاد حضور گاو در آثار و یافته‌های باستان‌شناسی و باورهای دینی و اساطیری ایرانیان، جایگاه و نقش گاو در متل‌ها، فرهنگ و باور مردم و موجودی به نام گابوره در بین مردمان قوم لر به‌ویژه ایل بویراحمد، واکاوی می‌شود. به‌نظر می‌رسد با پذیرفتن دین اسلام و بنا به تغییرات و نیز ملاحظات دینی و فرهنگی در باور مردمان موردبحث، اگرچه گاو در سیر تاریخی از موجودی اساطیری و ماورائی همچون گاو یکتا آفرید و گوشورون، دچار دگرگشت شده، اما هنوز براساس پیشینۀ اعتقادی و اساطیری نیاکان خود، از او به‌عنوان عنصری آسمانی و اساطیری که سرمنشأ حیات اولیۀ نبات و جانور است، یاد می‌کنند و در ناخودآگاه خویش، گاو امروزی را با واسطۀ موجودی به نام گابوره به گاو نخستین، پیوند می‌دهند. گابوره به‌عنوان گاوی آسمانی در خویشکاری‌هایی چون افزایش و رونق زادوولد چهارپایان مفید و رشد و نمو گیاهان و کشتزارها و نیز در ویژگی‌های ظاهری چون رنگ خاص خود و در جنسیت که خنثی اما مادینه‌نماست و نیز در فرازمینی بودن، با گاو اساطیری یکتا آفرید و گوشورون، مشترک است.