تحلیل محتوایی لالایی های کرمانجی (مطالعۀ موردی 40 لالایی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بجنورد

doi
10.48311/cfl.2025.27609
چکیده

از آنجایی که لالایی​ها به‌عنوان بخشی از ادبیات عامه حاوی روایت​ها، مسائل مذهبی، اجتماعی، فرهنگی و ... هستند، در پژوهش حاضر به دنبال بازیابی مسائل اجتماعی، تاریخی، فرهنگی و ... منعکس​شده در لالایی‌های کرمانجی هستیم. هدف از این جستار، معرفی و تحلیل محتوایی چهل لالایی کرمانجی است. با توجه به اینکه تاکنون اقدامی برای جمع​آوری لالایی​های کرمانجی نشده است، نگارندگان این پژوهش ابتدا با روش میدانی از روستاهای کرمانج‌نشین شهرستان شیروان ازجمله: اوغاز، بوانلو، توپکانلو، توکور، گدوگانلو، نامانلو و...، این لالایی‌ها را جمع‌آوری کرده و سپس با توجه به هدف پژوهش به بررسی و تحلیل داده‌ها پرداخته‌اند. در این پژوهش علاوه بر لالایی‌های جمع‌آوری‌شده به روش میدانی، چند لالایی کرمانجی خراسان شمالی که قبلاً توسط خوانندگان محلی و یا مردم عامی ضبط شده‌اند نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. در تحلیل و بررسی لالایی​های کرمانجی جمع‌آوری‌شده این نتیجه حاصل شد که پنج عنصر محتوایی که عبارت‌اند از: 1. تاریخی، 2. زیست​محیطی، 3. روابط خانوادگی، 4. عاشقانه، 5. لحظه​محور، در لالایی​های مورد بحث موجود است. قابل ذکر است که عناصر مذکور لزوماً کودکانه نیستند.