بهینه سازی استخراج عصاره اتانولی گیاه کلزا (Brasica napus L.) به روش سطح پاسخ و مقایسه اثر انتیاکسیدانی عصاره بر پایداری اکسایشی روغن سویا
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده علوم و صنایع غذایی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، سیستان و بلوچستان، ایران
doi
10.52547/fsct.18.121.4چکیده
امروزه از آنتی اکسیدانهای طبیعی به منظور جایگزینی با آنتی اکسیدانهای سنتزی برای به تأخیر انداختن و یا ممانعت از اکسیداسیون روغنهای خوراکی استفاده میشود. در این تحقیق، از گیاه کلزا (Brasica napus L.) به عنوان یک ترکیب طبیعی برای بهبود پایداری اکسیداتیو و افزایش زمان ماندگاری روغن سویا استفاده شده است. در این مطالعه، عصاره تحت تأثیر سه متغیر و در سه سطح، غلظت (800 ، 500 و 200 پی. پی. ام)، زمان (30-10 دقیقه) و دما (55-35 درجه سانتیگراد) استخراج گردید. پس از بهینهسازی استخراج، عصارهای با بالاترین فعالیت آنتیاکسیدانی و میزان کل ترکیبات فنولی به روغن سویا با سه غلظت (800 ، 500 و 200 پی. پی. ام) اضافه گردید و سپس نمونههای روغن در سه سطح زمانی (72، 48 و 24 ساعت) و دمائی (65، 55 و 45 درجه سانتیگراد) نگهداری شدند. انجام آزمایشهای مختلف روی عصارههای حاصل، بهترین شرایط استخراج برای عصارهها با استفاده از روش سطح پاسخ تعیین و عصارهگیری در شرایط بهینه انجام شد. نتایج فرآیند بهینهسازی استخراج عصاره نشان داد که در عصاره هیدرواتانولی، غلظت بهینه برابر با 200 پی.پی.ام، زمان بهینه برابر با 30 دقیقه و مقدار بهینه دما 028/47 درجه سانتیگراد تخمین زده شد که در بررسی مقدار بهینه فعالیت مهار کنندگی رادیکالهای آزاد DPPH و میزان کل ترکیبات فنولیک در استخراج هیدرواتانولی به ترتیب، 885/43 درصد و mg GA/g 852/39 بود. زمان حاصل از پایداری اکسایشی روغن نشان داد؛ زمان 72 ساعت، غلظت 200 پی.پی.ام، دما 45درجه سانتیگراد تعیین گردید. نتایج حاصل از پایداری اکسایشی روغن نشان داد اندیس پراکسید و تیوباربیوتیک اسید در استخراج هیدرواتانولی به ترتیب، meq O2/kg 388/2 و mg mal/kg 329/0 گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که میتوان از آنتیاکسیدانهای طبیعی به عنوان جایگزین آنتیاکسیدانهای سنتزی در فرمولاسیون روغنهای خوراکی استفاده نمود.