تحلیل توصیفی ضرب‌المثل‌ها و باورهای عامیانۀ مراغیان الموت: مطالعه‌ای فرهنگی براساس رویکرد فربه گیرتز

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

4 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.48311/cfl.2025.23974
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی ضرب‌المثل‌ها و باورهای عامیانۀ مراغیان الموت از منظر معناشناسی فرهنگی و با استفاده از رویکرد توصیف فربه گیرتز پرداخته است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل معانی اجتماعی و نمادین این عناصر فرهنگی و نقش آن‌ها در بازنمایی هویت قومی و تنظیم روابط اجتماعی بوده است. یافته‌ها نشان داد که ضرب‌المثل‌های مراغیان نه‌تنها ابزارهای زبانی، بلکه ساختارهای معناداری هستند که ارزش‌های فرهنگی، هنجارهای اجتماعی و روابط قدرت را تقویت می‌کنند. برخی از این ضرب‌المثل‌ها بر اهمیت ازدواج درون‌گروهی، استقلال اقتصادی و هم‌بستگی اجتماعی تأکید داشته و به‌عنوان سازوکارهایی برای انتقال دانش بین‌نسلی عمل می‌کنند. از سوی دیگر، باورهای عامیانۀ این جامعه عمدتاً بر تجربۀ زیسته و تعاملات با محیط طبیعی استوار بوده و درک مردم از پدیده‌های طبیعی و اجتماعی را بازتاب می‌دهند. نتایج نشان داد که این عناصر فرهنگی در مواجهه با تغییرات اجتماعی و مدرنیزاسیون به‌عنوان ابزاری برای حفظ هویت قومی و مقاومت فرهنگی عمل می‌کنند. پژوهش حاضر اهمیت ثبت و تحلیل این عناصر فرهنگی را برای درک بهتر فرایندهای هویت‌سازی و پایداری فرهنگی در جوامع محلی برجسته می‌کند.