آسیب‌شناسی نظام مند حمل‌ونقل جاده‌ای ایران در بخش صادرات کالا و ارایه راهکارهای مرتبط بر اساس رویکرد SWOT

نویسندگان

1 دانشیار، گروه پژوهش‌های لجستیک و زیرساخت، موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه الزهراء، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، شرکت مهندسی حمل‌ونقل پتروشیمی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2021.106957
چکیده

حمل‌ونقل جاده‌ای به دلیل سهم بیش از نود درصدی از جابجایی کالا در کشور و نقش آن در صادرات کالا به بازارهای صادراتی مهم ایران در منطقه، از جایگاه ویژه‌ای در نظام حمل‌ونقل کشور برخوردار است. اما شواهد حاکی از آن است که مشکلات موجود در این بخش، کارایی صادرات جاده‌ای را به لحاظ هزینه، زمان و قابلیت اطمینان تحت تاثیر قرار داده است. در همین راستا، پژوهش حاضر به شناسایی مشکلات حمل‌ونقل جاده‌ای کشور در زمینه صادرات و ارایه راهبردها و راهکارهای پیشنهادی برای رفع مشکلات اولویت‌دار می‌پردازد. در این رابطه، ابتدا به کمک مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه و برگزاری پانل خبرگی با حضور متخصصین و دست‌اندرکاران صادرات جاده‌ای، مجموعه‌ای از بیست و شش مشکل موجود شناسایی شده و ذیل هفت مولفه مدل آسیب‌شناسی دسته‌بندی شدند. سپس از روش پرسشنامه‌ای برای اعتبارسنجی و اولویت‌بندی مشکلات بهره گرفته شد. نتایج حاکی از آن است که اغلب مشکلات اولویت‌دار، ذیل موضوعاتی چون نهادها و کسب‌وکارهای مرتبط و نظام اطلاعات حمل‌ونقل بار و تخصیص بار جاده‌ای قرار می‌گیرند. مشخصا نیز دو مشکل تعدد نهادهای دخیل و عدم هماهنگی بین بخشی و نبود شرکت‌های تخصصی صادراتی بخصوص برای محصولات فاسدشدنی، از بالاترین اولویت در بین مشکلات شناسایی شده برخوردار هستند. در نهایت به کمک تحلیل نقاط ضعف و قوت و تهدید و فرصت، هفت راهبرد به منظور ارتقای کارایی حمل‌ونقل جاده‌ای در صادرات استخراج شده و راهکارهایی متناسب با هر یک از راهبردها ارایه شده است.