ارزیابی اولویت و اثربخشی راهبردهای ارتقای بهرهوری آب و توسعة همه جانبه بخش کشاورزی در برنامههای توسعه: مطالعه موردی استان قزوین
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 استاد گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30490/aead.2021.342671.1227چکیده
ارزیابی راهبردهای اجرایی در بخش کشاورزی میتواند زمینه را برای شناخت کاستی های فرآیند توسعه ملی فراهم سازد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی میزان اولویت و اثربخشی دو راهبرد ارتقای بهره وری آب و توسعه همهجانبه بخش کشاورزی در برنامه های اول تا پنجم توسعه کشور در استان قزوین انجام شد. داده های مورد نیاز از طریق به کارگیری روش های اسناد پژوهی، فرا تحلیل و مطالعه موردی گردآوری شدند. همچنین، جامعه آماری پژوهش، در بخش میدانی، کارشناسان و خبرگان بخش کشاورزی استان قزوین بودند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. نتایج تحلیل سوات (SWOT) در بازه زمانی 98-1397 نشان داد که در هر دو زیربخش، اولویت نقاط ضعف بیش از نقاط قوت و نیز اهمیت تهدیدها بیش از فرصتهاست. از سوی دیگر، یافته های پژوهش نشانگر اهمیت زیاد و اثربخشی متوسط راهبردهای برنامهریزی برای افزایش راندمان انتقال آب، مدیریت منابع آب کشاورزی، افزایش تولید و کاهش هزینه ها، همسویی فعالیت های کشاورزی با توسعه پایدار، افزایش سهم بخش کشاورزی از بازار پول و سرمایه و بهبود سطح معیشت تولیدکنندگان بود. تبیین استانداردهای بهره وری کیفی آب، برنامهریزی مشارکتی و همچنین، اجرای برنامههای آموزشی- ترویجی در راستای ارتقای بهرهوری منابع آب می تواند به افزایش اثربخشی راهبردهای ارتقای بهره وری آب بینجامد. ارزیابی و نظارت مستمر بر فرآیندها، شناسایی چالش ها و ارائه راهکارهای عملی همراه با به کارگیری راهبردهایی همچون کشاورزی هوشمند و کشاورزی چندکارکردی نیز می تواند موجبات توسعه همهجانبه بخش کشاورزی را فراهم سازد.
