فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تشرف و گذار مفاهیمی هستند که در بسیاری از فرهنگ‌ها برای توصیف تغییرات اساسی زندگی افراد به‌کار می‌روند. این تغییرات و گذار از مرحله ای به مرحلۀ دیگر، اغلب با مراسم و آیین‌هایی همراه است. بسیاری از این آیین‌ها ناشناخته هستند و معرفی و شناساندن آن‌ها، موجب شناخت عمیق ما با فرهنگ جامعه می‌شود. ازاین رو، این مقاله در صدد است تا با روش توصیفی‌ـ‌‌‏ تحلیلی، خاستگاه کهن سه آیین «انداختن نوزاد از پشت بام به پایین»، «ختنه‌سوران» و «جشن نُوشوالانه» را که از تولد تا بلوغ فرد را شامل می‌شود، بررسی کند و ارتباط آن‌ها را با مفهوم تشرّف و گذار مشخص نماید. نتیجۀ تحقیق بیانگر این نکته است که هر سه آیین، مفهوم گذار از مرحلۀ پیشین زندگی و تشرف به مرحلۀ جدید را به رازآموز تلقین می‌کنند. بدین‌معنی که آیین انداختن کودک از بلندی به پایین، به‌معنای گذار از زهدان مادر اصلی و تشرف به آغوش/ زهدان مادر کبیر (زمین) یا گذر از زندگی زهدانی و تشرف به زندگی خاکی است. مراسم ختنه‌سوران با نشانه‌های اسطوره‌ای که در خود دارد‌ـ ‌مانند رسیدن به تمامیت و کمال و ظهور و تسلط اصل نرینه با کاربرد نمادین عدد سه‌ـ مرتبط با مناسک تشرف به آیین حنیف و پیوستن به جماعت مردان است. مراسم نوشوالانه نیز به‌معنای گذار فرد از دوران کودکی و رسیدن به بلوغ و کسب هویت جدید اجتماعی و فرهنگی است.