فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر قومی دارای ادبیات شفاهی، فولکلور و باورهایی است که از درون فرهنگ، اندیشه‌ها و شیوۀ زندگی آن‌ها نشئت گرفته است. ایل قشقایی ازجمله ایلات بزرگ ایران است که بخش بزرگی از آن به صورت عشیره‏ای زیست و به زبان ترکی صحبت می‏کنند. یکی از رمان‌هایی که بخشی از آداب و رسوم و فرهنگ عامۀ عشایر قشقایی را به تصویر کشیده، رمان ظلمت نوشتۀ داوود حسن‏آقایی کشکولی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوندهای موجود میان شیوۀ زندگی کوچ‌نشینی عشایر قشقایی و فرهنگ عامۀ برخاسته از آن، از طریق تحلیل رمان ظلمت به نگارش درآمده است. روش ما در این پژوهش به شیوۀ تحلیلی ـ توصیفی است و با بهره‏گیری از مطالعات کتابخانه‏ای به دسته‌بندی فرهنگ عامیانۀ بازتاب‌یافته در رمان ظلمت می‌پردازدیم. دستاوردهای پژوهش گویای آن است که بُعد مادی و غیرمادی فولکلور عشایر قشقایی تحت تأثیر عواملی چون، تجربه‏های زیستی در شیوۀ زندگی کوچ‏نشینی و دامداری است، و علاوه بر آن باورهای اساطیری و مذهبی، اعتقاد به نیروهای ماورائی، بی‏سوادی و سادگی مردم عشایر، باورهای مشترک در میان ترکان، و زبان و نژاد متمایز آن‏ها بر شکل‌گیری این فولکلور مدد بسیار رسانده است. این پژوهش نشان می‌دهد که رمان ظلمت منبعی غنی و ارزشمند برای مطالعۀ فرهنگ عامۀ عشایر قشقایی است.