فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عقلانیت به‌عنوان مفهومی چندوجهی، پدیده‌ها را بر اساس ترجیحات ثابت توجیه می‌کند. براین‌اساس، به‌منظور تصمیم‌گیری راهبردی در جنگ، شایستگی‌های عقلی در شناسایی، سازماندهی، ارتقا و تعیین مسیر ترقی در سازمان جنگ و انتصاب فرماندهان در زمره یکی از خطیرترین نوع تصمیمات دفاعی ـ امنیتـی است و بالاترین سطوح مسئولان و فرماندهان نظامی را بـه چالش می‌کشد؛ بنابراین، هدف از پژوهش حاضر پاسخ به این پرسش است که «شاخص‌های سنجش شایستگی عقلانیت فرماندهان نظامی کدام‌اند؟». پژوهش حاضر از نظر فلسفه یا پارادایم پژوهشی، در پارادایم تفسیری و رویکرد آن استقرایی با استفاده از معلومات جزئی و برقراری ارتباط بین آن‌ها حکم کلی و روش‌شناسی تحلیل کیفی و نرم‌افزار اطلس‌تی (24) انجام شد. از نظر افق زمانی، پژوهش تک مقطعی و شیوه گردآوری داده‌ها، استفاده از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با فرماندهان عالی دفاع مقدس به‌صورت غیراحتمالی و هدفمند است. به منظور ارزیابی کیفیت از معیارهای قابلیت اعتبار، قابلیت اعتماد، قابلیت انتقال و قابلیت تصدیق، استفاده شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، (117) طبقه فرعی، (17) طبقه اصلی و (2) مضمون شامل بُعد درونی عقلانیت و بُعد بیرونی عقلانیت شناسایی گردید. نتایج حاصل نشان داد که در فرماندهان نظامی توجه توام به هر دو بعد درونی و بیرونی عقل نیاز است.