فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سروگ1 «حجلۀ قاسم»، یکی از آیین‏های نمایشیِ ـ مذهبی بوشهر است که هرساله به شکل باشکوهی در یکی از روزهای دهۀ اول ماه محرم برگزار می‏شود. یکی از شاخصه‏های به‌چشم‌آمدنی در این آیین نمایشیِ مذهبی، آن است که برگزارکنندگانش زنان هستند. با توجه به اهمیتی که این آیین در میان مردمان بوشهر داشته ‏است، شایسته می‏نمود که به شیوۀ علمی، مبتنی بر مشاهدات میدانی و منابع کتابخانه‏ای دربارۀ آن بررسی شود. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی بوده ‏ و اطلاعات به‌دست آمده از طریق گردآوری اسناد و مشاهدۀ مشارکتی2، با بهره‏گیری از نظریۀ کارکردگرایی برانیسلاو مالینوفسکی 3 تحلیل محتوایی کیفی شده ‏است. هدف از نگارش این پژوهش آن بوده که به این آیین دیرساله بر بنیاد نظریه‏های نوین انسان‏شناسی و با تأکید بر اصل ضرورت کارکردی نگریسته شود و بدین ترتیب عناصر تشکیل‌دهندۀ آن مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. این مقاله در پی پاسخ‌گویی به این پرسش‏ها بوده که آیین نمایشی مذکور بنا بر نظریۀ ضرورتِ نیازهای عاطفی و روانی، چگونه پاسخ‌گوی عواطف و احساسات اجراکنندگان است. یا عناصر نمادین این آیین مذهبی ـ نمایشی با توجه به آرا و ایده‏های چهارگانۀ مالینوفسکی چه تأثیری بر مخاطب دارد.