بررسی تطبیقی حماسه بلوچی «رند و لاشار» و جنگ‌ «بسوس» در ادبیات جاهلی عرب

نویسندگان

1 دانشگاه یاسوج، مأمور به خدمت در دانشگاه شیراز

doi
10.48311/cfl.12.59.39
چکیده

فرهنگ و تاریخ عرب پس از ظهور اسلام همواره مورد توجه مسلمانان در جای‏جای گیتی بوده است و مسلمانان با فراگیری علوم اسلامی، با فرهنگ و تاریخ عرب نیز آشنا شده‏‌اند. یکی از وجوه تاریخی عرب، جنگ‏‌های قبیله‌‏ای فرسایشی همچون جنگ «بسوس» و «داحس و غبراء» بوده که اکثراً کنشی به زندگی سخت و صحرانشینی آنان بوده است. «رند و لاشار» نیز از حماسه‏‌های عامۀ بلوچسستان است که شباهت‏‌های انکارناپذیری با جنگ‏ بسوس در دوران جاهلی دارد. این پژوهش با رویکرد تطبیقی تاریخی و به شیوۀ تحلیل محتوا به بیان مشابهت‏‌های تاریخی این دو حماسه‏ و جنگ‏ می‌‏پردازد. فرضیۀ پژوهش بر این اصل استوار است که حماسه رند و لاشار در مواردی متأثر از جنگ‏ بسوس میان دو قبیله بکر و تغلب در دوره جاهلی است و اقلیم مشابه و ساختار اجتماعی و خصوصیات اخلاقی یکسان، راه را برای این تأثیرپذیری هموار کرده است. نتیجه تحقیق با اثبات این فرضیه نشان می‌‏دهد که آتش جنگ بسوس و حماسه رند و لاشار با کشتن شترهای «بسوس» و «گوهر» شعله‌‏ور می‌‏شوند و این دو زن، شخصیت‏‌های محوری این جنگ‏‌ها بوده‏‌اند. وجه دیگر این تأثیرپذیری در علل این جنگ‏‌هاست که انتقام‏‌خواهی و حمایت از مهمان، انگیزه اصلی هر دو جنگ به‌شمار می‏‌روند.