فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از حوزه​های مطالعه در فرهنگ عامه، بررسی آیین​های رایج در بین اقوام مختلف و چگونگی برپایی​ آن​هاست. آیین‌ها یکی از مسائل فرهنگی و اجتماعی مختص به جامعه است که اجرای آن‏ها با آداب و رسوم خاص، همواره نقش بسزایی در فرهنگ عامه داشته است. آیین‏‌های برخی از اقوام بسیار گسترده است، به‌گونه‏‌ای که برای مناسبات گوناگون مراسم​های مختلفی را برگزار می‌‏کنند که بررسی آن‏ها، فرهنگ و باورهای موجود در بین اقوام را نشان می‌‏دهد. از آنجایی که برخی از آداب مربوط به آیین طلب باران در بین اقوام خراسان شمالی (ترک، تات، ترکمن و کرمانج) به نوبۀ خود منحصربه‌فردند و در درون خود نمادهایی را منتقل می‏‌کنند، در پژوهش حاضر با روش مطالعۀ کتابخانه​ای و مصاحبۀ میدانی کوشش شد به بررسی آن​ها پرداخته ‌شود تا ضمن شناسایی آیین‌ باران‌خواهی، آداب و رسوم مربوط به هر قوم و همچنین هدف از برگزاری آن​ها تبیین شود. نتیجۀ این پژوهش علاوه بر معرفی آیین​ طلب باران در بین اقوام مورد بحث، چگونگی برگزاری مراسم​ باران​خواهی توسط اقوام این استان را نیز نشان می‌دهد که تقریباً ساختار مشترکی در اجرای آن​ها دیده می‌شود؛ اعمالی مانند عروسک‌گردانی، خواندن اشعار طلب باران به صورت دسته‌​‌جمعی، پختن آش یا نان نذری، قربانی کردن، نماز و نیایش در بین اغلب آن​ها رواج داشته است. برخی از نمادهایی که در آیین​ طلب باران در بین اقوام مذکور مورد استفاده قرار گرفته است، در باورهای دینی و برخی ریشۀ اسطوره​ای ریشه دارد. در اجرای این آیین​ نقش زنان و کودکان برجسته بوده است. هر چند که آیین​ باران​خواهی در بین اقوام مورد بحث در مواردی ظاهر متفاوت دارد، اما درمجموع، همگی یک هدف را دنبال می‌کنند و آن اینکه افرادی که این آیین را اجرا می‌کردند، به آن باور قلبی داشتند.