واکاوی واژههای شیرازی و فرهنگ عامه در اشعار بیژن سمندر
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج
doi
10.48311/cfl.12.59.231چکیده
ادبیات محلی آینۀ تمامنمای فرهنگها و خردهفرهنگهاست. نقش عناصر زبان و لهجه در بازنمایی موضوعات اجتماعی بسیار مهم و تأثیرگذار است. بیژن سمندر (ت. 1320/ ف. 1397) شاعر و ترانهسرای محلی شیراز است. این پژوهشگر در این جستار ضمن بررسی اشعار محلی بیژن سمندر به تحلیل فرهنگ عامه و واژگان قدیمی شیرازی در اشعار وی میپردازد. سمندر نقشی بیبدیل و تأثیرگذار در احیا و تعالی شعر محلی شیراز دارد و با بازگویی واژگان عامیانه و تلفیق دلبرانۀ آن در شعر و غزل، طرحی نو درانداخته و کلمات، ترکیبات و ضربالمثلهایی را در آثارش به کار برده است که مردم شیراز در گذشتهای نهچندان دور بدان تکلم میکردهاند و با گویش معیار امروزه فاصله گرفته است و برخی از شهروندان امروز شیراز نیز معانی آنها را از یاد بردهاند. نتایج این تحقیق که به صورت توصیفی ـ تحلیلی انجام شده حکایت از آن دارد که شناخت واژگان شیرازی اولاً به آگاهی از فرهنگ عامه و خردهفرهنگهای جنوب ایران کمک شایانی میکند و از آنها پاسداری مینماید؛ دوم اینکه از طریق تحلیل این واژهها و اصطلاحات میتوان دریافت که در دورۀ سمندر چه گروه واژگانی بیشتر در محاورههای روزمره وجود داشته است. سوم اینکه ذیل هر واژه یا اصطلاح آن کلمات با گویش لری سنجیده شده است که نشان میدهد لهجۀ شیرازی چقدر به گویش لری نزدیک است.
