فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از نشانه‌‏های مهمی که در مرحلۀ گذار فرد برای رسیدن به فردیت، در روایات بنیادین جهان دیده‏ می‌‏شود، عبور از راهرو پیچ‌‏در‏پیچ افقی یا عمودی (چاه/غار) است؛ تاریک‌‏جایی که به‌سبب دیده ‏نشدن و ناشناختگی پر از ترس و وحشت است؛ هیولاها، مارها و موجودات جهان زیرین در این مکان مسکن دارند و تنها با جنگیدن می‏‌توان از آن‌ها رست. گاه در عمق و بن این مکان ترسناک، موانعی قرار ‏دارد که به ظاهر، پاداش یا هر چیز خوشایند دیگری است، اما همان شیء یا موقعیت با ایجاد تعلیق، خود مرحله‏‌ای از آزمون محسوب‏ می‌‏شود و گاه مانعی از پیروزی قهرمان خواهد‏ بود. در این مقاله کوشش ‏شده به روش توصیفی ـ تحلیلی، مصادیق تعلیق با الگوی تکرار‏شوندۀ «مرد آویزان» در ادب عامه و رسمی ایران و جهان، بررسی‏ شود. حاصل ‏کار نشان ‏می‏‌دهد این تصویر در ذات مشترک نگرش انسان در مواجهه با دشواری‌‏های زیستی ریشه دارد و با توجه به زمان و مکان زیست و نوع انسان، با قدرت در ادبیات، فرهنگ و دین، هنر، سیاست و اقتصاد به حیات خود ادامه‏ داده‏ است. این تصویر، متأثر از تجربه‌‏اندوزی از فاجعه بوده که کارکرد ذهن انسان است و به رغم تکامل فرهنگی نوع انسان، از ذهن وی حذف نشده و ابتدا در قالب بن‏مایه در اساطیر و آیین‌‏های مادی بازتاب ‏یافته و در دوران نوتر، با ورود به انواع ادبی رسمی و یا عامه، کارکردی متفاوت یافته و موجد انواع ادبی خاصی شده ‏است.