فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادبیات آینۀ تمام‏‌نمای تحولات اجتماعی و اقتصادی ‏است. برحسب همین نگاه کلان، فرهنگ کار و زندگی و مشاغلی که مردم به‌‏نوعی با آن‌ها سرو‏کار داشته‌‏اند، در شعر شاعران بازتاب یافته ‏است. درحقیقت یکی از منابع مکتوبی که می‏تواند نمایانگر مشاغل سنتی و باورهای عامه در باب آن باشد، ادبیات است. چه‌‏بسا مشاغلی که در جامعۀ ‏سنتی بسیار رایج بوده و امروزه با رشد جوامع و چیرگی‏ صنعت یا در‏ حال فراموشی هستند و کاربردی ندارند و یا جز در موزه‌‏ها نمی‌‏توان از آن‌ها نشانی یافت. در این مقاله به بررسی مشاغل عامه در اشعار یغمای‏ جندقی می‏‌پردازیم. یغما از شاعرانی است که با توجه به تنوع منظومه‌‏ها و وجه محتوایی آثارش به فرهنگ‏ عامه و مشاغل مردم کوچه و بازار توجه ویژه‌‏ای داشته و به میانجیِ یادکرد آن‌ها، معانی و مضامین بدیعی را پرورانده ‏است. در اشعار او شغل‌‏های مختلفی چون آهنگری، باغبانی، بقالی، پاره‌‏دوزی، پرستاری و ... انعکاس یافته ‏است. پژوهش حاضر به روش توصیفی‏ ـ تحلیلی صورت گرفته‏ است. نتایج حاصل از بررسی مشاغل در اشعار یغما نمایانگر این امر است که شعر وی ضمن ‏اینکه برخوردار از کاربرد ادبی‏ ـ‏ زیباشناختی و معناآفرینی است، تصویری روشن از بنیان اقتصادی و معیشتی آن روزگار را هم نیز به‌‏دست می‌‏دهد که به نوبۀ خود می‌‏تواند باب بحث جدیدی را تحت عنوان فرهنگ کار در زیرمجموعۀ فرهنگ ‏عامه بگشاید.