مطالعۀ آزمایشگاهی کارایی سازۀ ریزشی گردابی با ورودی مارپیچی

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی عمران- آب و سازه های هیدرولیکی، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان،

2 استادیار، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استاد، بخش مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22092/idser.2025.370674.1630
چکیده

شیب‌های تند و تغییرات ارتفاعی شدید موجب بروز مشکلاتی برای مجاری فاضلاب یا کانال‌های رو باز می‌شود. در اثر تغییر ارتفاع، سرعت جریان در این سازه­ها افزایش می‌یابد. افزایش سرعت باعث بروز مشکلات عدیده‌ای در مسیر انتقال می‌گردد. برای انتقال سیال در شرایط ذکر شده از سازه‌هایی  با نام سازه‌های ریزشی گردابی استفاده می‌شود. در تحقیق حاضر، مدل فیزیکی سازۀ گردابۀ فاضلاب شرق تهران با ورودی مارپیچی درآزمایشگاه سازه‌های هیدرولیکی دانشگاه شهید باهنر کرمان بررسی گردید. در این پژوهش، تاثیر سه پارامتر دبی جریان (Q)، قطر سازۀ ورودی به شفت قائم (d) و نسبت عمق چاهک به قطر شفت ریزشی (HS/D) بر بازده اتلاف انرژی بررسی شد. نتیجۀ حاصل از بررسی هر یک از پارامترها به صورت مجزا نشان داد که تاثیر دبی بر بازده اتلاف انرژی، نسبت به دو پارامتر دیگر یعنی قطر و عمق چاهک، بیشتر و مقدار آن 79/92 درصد است. در بررسی دو پارامتر، تاثیر قطر و دبی بر بازده اتلاف انرژی به گونه­ای است که در دبی 67/10 لیتر بر ثانیه درصد بازده اتلاف انرژی برای قطر 12 سانتی­متر بیشتر و مقدار آن 15/93 درصد است و با افزایش دبی به 22/25 لیتر بر ثانیه، درصد بازده اتلاف انرژی برای قطر 16 سانتی­متر بیشترین مقدار و معادل 25/89 درصد است. تاثیر قطر و عمق چاهک بر بازده اتلاف انرژی به گونه ای است که در قطر12 سانتی­متر، بیشترین بازده اتلاف انرژی برای HS/D=1یعنی عمق چاهک برابر با قطر شفت ریزشی است که مقدار آن 21/92 درصد است.