فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه‌خشک روند کاهشی کمی و کیفی قابل‌توجهی را در سال‌های اخیر نشان داده‌اند. با توجه به رشد روز افزون جمعیت و کمبود منابع آب‎سطحی، وابستگی به منابع با کیفیت آب‎زیرزمینی برای شرب، کشاورزی و صنعت دو چندان شده است. به دلیل اهمیت کشاورزی و وابستگی شدید به آب‌های‌زیرزمینی در قزوین، این منطقه به عنوان منطقۀ مورد‌ مطالعه تعیین گردید. هدف از این پژوهش، طبقه‌بندی کیفیت آب زیرزمینی و بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آن در دشت‎قزوین در یک دورۀ 20 ساله با تأکید بر مصارف شرب، کشاورزی و صنعت است. نتایج تحقیق نشان می­ دهد رخساره‌ها از کلسیم-بی‌کربناته به سدیم-کلره و سدیم-سولفاته تغییر یافته که بیانگر برداشت بیش از حد و نفوذ املاح است. از نظر کشاورزی، سهم آب‌های نامناسب از 75 به 90 درصد افزایش داشته است. از نظر شرب، آب‌های با کیفیت و خوب از 39 به 22 درصد کاهش یافته است و از نظر صنعتی بیش از 93 درصد آب‌ها خورنده یا رسوب‌گذار هستند. الگوی مکانی نشان داد که آب مناطق شمالی دارای بالاترین و آب مناطق جنوبی دارای پایین­ترین کیفیت است و روند تخریب از جنوب به شمال پیشروی می‌کند که نیازمند گام­های فوری مدیریتی برای جلوگیری از تخریب غیرقابل بازگشت آبخوان است.