فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسبت بین عقلانیت و رویدادهایی چون دفاع مقدس از جمله پرسش‏های اساسی در اندیشه و فلسفه سیاسی به‌ویژه در عصر جدید به شمار می‌آید. یقیناً عمل سیاسی مبتنی بر عقلانیت همواره به‌عنوان یکی از مقومات جامعه، در حیات گذشته و امروز بشر مورد توجه متفکران سیاسی قرار داشته و دارد. از ابتدای وقوع انقلاب اسلامی، برخی تلاش داشته و دارند پیروزی‌های شکل‌گرفته به‌ویژه در مقطع جنگ را مساوی با نوعی تندروی و رادیکالیسم و نیز مغایر با عقلانیت، معنا کنند. در این میان امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)  به‌عنوان یک حکیم و دانشمند جهان اسلام، معتقدند دفاع مقدس از ابتد‌ا تا انتها یکی از «عقلانی‌ترین و مد‌برانه‌ترین حرکات ملت ایران» بوده است. برای شناخت این گزاره، باید به این پرسش که الگوی عقل در دفاع مقدس در اندیشه حضرت امام خمینی (ره) چیست؟ پاسخ گفت. این تحقیق از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته است که به روش کتابخانه‌ای و با تحلیل محتوا و نظریه‌پردازی داده بنیاد به‌صورت کمی و کیفی انجام‌گرفته است. براساس منظومه فکری حضرت امام خمینی (ره) عقل در دفاع مقدس در ابعاد و مؤلفه‌های ارکان (خرد جمعی، اعتماد به امداد الهی، رعایت اصول تصمیم‌گیری و ...)، مبانی و جهت‏سازها (قرآن، احادیث اهل‌بیت، ولایت‌فقیه، آموزه‌های دینی و ...)، موانع و چالش‌ها (استکبار، ضعف ایمان، غرور، اختلاف و ...)، اهداف (تقویت روحیه، انسجام، آرامش به مردم و...) دستیابی به وحدت فرماندهی، پرهیز از غرور، تنبیه متجاوز، ورود به خاک عراق و ابتکار و خلاقیت را تسهیل می‌کند.