مردمنگاری و بررسی دروننگرایانه انواع نگرشهای مردمی در مواجه با پدیدة تدفین شهدای گمنام در سطح مناطق شهری (با تأکید بر مناطق شهری شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران؛ a.garousi91@gmail.com
doi
چکیده
شهید و شهادت، از محوریترین مقولههای قدسی و استعلایی اسلام و خصوصاً مذهب تشیع محسوب میشوند. مقولههایی که در زمان معاصر و در روند شکلگیری جریان انقلاب اسلامی سال 1357 و جنگ تحمیلی هشتساله پسازآن، از صورتی غریب و نامأنوس به مصداقی آشنا و تجربه روزمره افراد و جامعه مبدل شد. پس از پایان جنگ و با ایجاد فاصله زمانی و فراز و نشیبهای فراوان در شیوه حکمرانی، غفلت و از یاد بردن آرمانها و اهداف شهدا، بهعنوان خلائی جدی از سوی افکار عمومی جامعه، خصوصاً جریانات مردمیِ انقلابی و مذهبی، ادراک میشد. در همین راستا و با توصیههای مؤکد رهبر انقلاب مبنی بر فراموشنشدن آرمانها، اهداف و مسیر شهدا، تدفین شهدا در سطح شهرها و در مکانهای مختلف آن، در دستور کار مسئولان و متصدیان امر قرار گرفت. عملی که از همان آغاز و در روند انجام تاکنون، در کانون مباحث و بعضاً انتقادات بین گروهیِ افراد مختلف، در جامعه نیز بوده است. گروههایی که هرکدام بهتناسب نوع نگرش، در نهایت در ذیل طیفی از موافقان تا منتقدان بر زوایای مختلف این عمل، قرار میگیرند. ما در این پژوهش، بر آن هستیم تا با رویکرد کیفی و روش مردمنگاری روایی و تحلیل گفتمانی و با کمک مصاحبههای باز و موردی، در کنار ابزارهای مشاهده، مشاهده مشارکتی، بررسی اسنادی و...، کلیدیترین نگرشهای این گروه و طیفها را، نسبت به امر تدفین شهدا در سطح شهر جمعآوری و توصیف کرده و تحلیلی مختصر از چگونگی منطق عملکردی هر یک، ارائه دهیم.
